Hiwa-Nasih

هیوا ناسیح : یادێک له‌ داستانی ئه‌زمڕ ١٩٩١ .

سمبولی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان کلیک بکەو، ئەم بابەتە بنێرە بۆ بەشی خۆت یان هاوڕێکانت

پێشه‌کی

شاخی ئه‌زمڕ زنجیره‌ چیایه‌‌کی به‌رزه‌ و ده‌که‌وێته‌ پشت شاری سلێمانییه‌وه‌ و ده‌ڕوانێت به‌سه‌ر شاردا . شوێنێکی ستراتیژی گرنگه‌ له‌ رووی سه‌ربازییه‌وه‌ ، کاتی رژێم زنجیره‌یه‌ک ره‌بییه‌ و مۆڵگه‌یه‌کی سه‌ربازیی لێ بوو ، قوله‌ ( بورج ) ێکی به‌رزیش له‌سه‌ر لوتکه‌ی ئه‌زمڕ بۆ په‌یوه‌ندییه‌کان دروستکرا بوو . شاری سلێمانی له‌ باكووری ڕۆژھه‌ڵاته‌وه‌ به‌ زنجیره‌ شاخی ئه‌زمڕ ( ١٧٠٠ م ) ، گۆیژه‌ ( ١٥٢٥م ) ده‌وره‌ دراوه‌ . رێگای سه‌ره‌کی سلێمانی – چوارتا به‌ دامێنی شاخه‌که‌دا به‌ کۆمه‌ڵێک لۆفه‌ی سه‌خت و چڕدا سه‌رده‌که‌وێ و له‌ که‌لی ئه‌زمڕه‌وه‌ ئاودیوی پشته‌وه‌، واتا دیوی قه‌ڵاچوالان و چوارتا ده‌بێت .

کاتی کۆڕه‌وه‌که‌ شاخی ئه‌زمڕ له ناوچه‌ی سلێمانی و ده‌به‌‌ندی کۆڕێ له‌ نێوان مه‌سیف و شه‌قڵاوه‌ ، ئه‌و دوو شوێنه‌ بوون ، که شه‌ری سه‌ختیان تێدا کراو پێش به‌ سوپای به‌عس گیرا و ته‌رازوی هێزیان گۆڕی ، ئه‌و دوو داستانه‌‌ جگه‌ له‌وه‌ی هاوکێشه‌ی هێزی کوردیان تا ڕاده‌یه‌ک راستکرده‌وه‌ ، هۆکارێکیش بوون ، که‌ هێزه‌کانی دوژمن زیاتر پێشره‌وی نه‌كه‌ن و خه‌ڵكێکی زۆرتری سیڤیل شه‌هید و بریندار نه‌بن ، هه‌روه‌ها بوونه‌ یه‌کێک له‌و فاکته‌ره‌ کاریگه‌رانه‌ی رژێمی به‌‌عسی ناچاری دانوستانکرده‌وه‌ له‌گه‌ڵ کورد . شایه‌نی باسه‌ ئه‌و شاخانه‌ ئێستا بوونه‌ته‌ شوێنی گه‌شتیاری گرنگ .

 

پێشمه‌رگه‌‌یه‌کی نه‌شاره‌زا

ساڵی ١٩٩١ خوێندکاری قۆناغی یه‌که‌م بووم له کۆلیژی زانسته‌کان ( علوم ) له‌ زانکۆی رومادی ( ئه‌نباڕ ) ، که‌ راپه‌ڕین ‌به‌رپا بوو ، منیش وه‌ک گه‌نجێکی خوێنگه‌رم حه‌‌زم کرد تێیدا به‌شدار بم ، ئه‌وه‌بوو لای که‌رتی رێکخستنی به‌کره‌جۆ وه‌ک پێشمه‌رگه‌ خۆم ناونوس کرد ، ئێمه‌یان‌ به‌ره‌و به‌ر‌ه‌کانی جه‌نگ نه‌ده‌نارد ، چونکه‌ ده‌یانگوت : نه‌شاره‌زان و ئه‌زمونی پێشمه‌رگایه‌تیتان نییه‌ و ئه‌هلی قه‌‌ڵه‌من !! بۆیه‌ کاری ئێمه‌ زیاتر پارێزگاری بوو له‌ ناو شاری به‌کره‌جۆ له‌ پاشاگه‌ردانی و ( پاشماوه‌کانی رژێم ).  له‌ راستیشدا ئه‌وه‌ی که‌ هانی دام چه‌کهه‌ڵگرم ،  وه‌ک گه‌نجێکی کورد ، ته‌نها هه‌ستی نه‌ته‌وه‌یی و حه‌ماسه‌تی کوردایه‌تی بوو .

 

 رۆژی حه‌شر یان کۆڕه‌وه‌ مه‌زنه‌که‌

که‌ راپه‌رین شکستی خوارد و کاتێک هێزه‌کانی رژێم به‌ تانک و تۆپ و فڕۆکه‌ به‌ره‌و سلێمانی هاتن ، خه‌ڵکی شار و شارۆچکه‌کان ده‌ستیان به‌کۆڕه‌ و کرد. به‌نده‌ له‌ سه‌ره‌تای نیساندا ، گه‌ر هه‌ڵه‌ نه‌بم شه‌وی ١/٢ی ئه‌و مانگه‌ بوو ،  پێش گه‌یشتنی هێزه‌کانی رژێم بۆ ناو شاری سلێمانی له‌گه‌‌ڵ کۆمه‌ڵێک له پ . م ه‌کانی که‌رتی رێکخستنی به‌کره‌جۆ به‌رێکه‌وتین و له‌ که‌سوکارمان دابڕاین ، یان ڕاستر بڵێم به‌و هیوایه‌ی به‌رگری بکه‌‌ین به‌ره‌و جاده‌ی سه‌ره‌کی که‌رکوک – سلێمانی به‌رێکه‌‌وتین . رۆژگارێکی پڕ له‌ دڵه‌راوکه‌ و تاڵ بوو ، له‌ فیلمێکی تراژیدی ده‌چوو ، کورد واته‌نی ( رۆژی حه‌شر بوو) ژن و مناڵ و پیر و نه‌خۆش و بریندار، به‌ ئۆتۆمبیل و ته‌راکتۆر و لۆری و پیاده ‌، گاوگۆتاڵ و رانه‌ مه‌ر به‌ره‌و سنوری ئێران به‌رێگاوه‌ بوون . تۆپیش له‌ سه‌رجاده‌که‌‌ و ئه‌مبه‌ر و ئه‌وبه‌‌ر و ده‌وروبه‌ری شاری ده‌دا . ده‌یان شه‌هید و برینداری مه‌ده‌نی و پێشمه‌رگه‌ هه‌بوون . به‌ کورتی ئێمه‌ش رۆیشتین و به‌ پشتی قلیاساندا له‌ دۆڵه‌رووته‌وه‌ ئاودیوی چوارتا بووین ، به‌ره‌و پێنجوێن و دواتر به‌ره‌و ماوه‌ت و ئینجا هه‌ناره‌ و ئاوه‌کورتێ ، که‌ دوا گوندی سه‌رسنوره‌که‌ بوون ، له‌وێ گوتیان له‌ ئه‌زمڕ شه‌ره‌ و دوێنی پێشی سوپای به‌‌عس گیراوه ‌، کاتێک گوێمان له‌ ئیزگه‌ی ده‌نگی گه‌لی کوردستانی سه‌ر به‌ یه‌کێتیش گرت ، بانگه‌وازی ده‌کرد ، که‌ ئه‌وانه‌ی چه‌کیان پێێه‌ و توانایان هه‌یه‌ بگه‌رێنه‌وه‌ بۆ سه‌ر شاخی ئه‌زمڕ ، ئیتر دڵنیا بووین که‌ ئه‌و هه‌واڵه راسته ‌.

بۆ خوێندنەوەی تەواوی بابەتەکە کلیک بکەرە سەر ـ یادێک له داستانی ئه زمڕ