شێرزاد وڵاتدۆست: لە چاوەڕوانی جەنگێکی تردا.

سمبولی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان کلیک بکەو، ئەم بابەتە بنێرە بۆ بەشی خۆت یان هاوڕێکانت

ڕەنگە مێژووەیەکی زێدە دوور بێت ئەو ناوچەیەی پێی دەوترێت “ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست” ساڵان و سەردەمێکی بێ جەنگ و ئاژاوەی بەخۆیەوە بینی بێت، ساڵانی ئاشتی و خۆشگوزەرانی لەم ناوچەیە هەردەم ساڵانێک بوون زۆر زوو تێپەڕیون و هەمدیسان جەنگ و کاولکاری بەرۆکی وڵاتانی ناوچەکەی گرتووتەوە، ڕەنگە هۆکارگەلی زۆر لە پشت بوون بە گۆڕەپانی جەنگی ئەم ناوچەیەوە بن، بەڵام دەکرێت دیارترینیان لە دوو هۆکاری سەرەکی کۆبکەینەوە، کە لە پشت زۆربەی ململنێکانی ناوچەکەوەن، ئەوانیش جیاوازی قوڵی ئاینی لە نێوان ئاینە جیاوازەکان هەم لە نێوان مەزهەبە جیاوازەکانی یەک ئایینیش، هەروەها دوەڵامەندی ناوچەکە بە زۆر بەی سامانە سروشتەیەکان بە تایبەت نەوت وای کردووە بێتە شوێنی چاوتێبڕین و پەلاماردان و دەستێوەردانی وڵاتانی ئەم ناوچەیە لەلایان زۆربەی زلهێزەکانی جیهان.
ئەوەی لێردە پێویستە تیشکی بخەینە سەر داهاتووی ناوچەیەکە، کە ئاخۆ دوای کۆتایی هاتنی بە جەنگی”داعش” و لەناوبردنی ئەو گروپە چ جەنگێک چاوەڕێ ناوچەکە دەکات، ئاخۆ ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی بەرامبەر بەهێز بوونی هەژموونی ڕووسی و ئێرانی لە ناوچەکە بێدەنگ دەبن، کە دەکرێت لەمەڕ گۆڕانکاریە خێراکانی لەم ماوەیە دا لە چەند وڵاتێکی عەرەبی روودەدەن بە تایبەت وڵاتی سعودییە و هەڕەشەکانی ئەمریکا لەسەر ئێران و گرووپە شیعە چەکدارە هاوپەیمانەکانی بەتایەبەت لە نیزیک بوونەوە لە کۆتایی هاتنی”داعش” دەگەینە ئەو دەرەنجامەی بەڵێ جەنگێکی چاوەڕوانکراو لە داهاتوویەکی نزیک لە نێوان ئەو دوبەرەیە ڕوودەدات، کە ئامانج لە جەنگە بچوککردنەوەی هەژموونی ئێرانە لە وڵاتانی ڕۆژ هەڵاتی ناوەڕاست، ئەمەش دەکرێت لە ڕێگای بچوککردنەوە یان لاناو بردنی ئەو گروپە چەکدارانە دەبێت کە هاوسۆزن لەگەڵ ئێران، بەتایبەت لە لوبنان و سوریا و عێراق و یەمەن، هەرچەندە ئەو جەنگە ئاسان نابێت کاتێکی درێژ و دارایەکی زۆر زیاتری لەوەی لە “داعش” ی پێویست دەبێت، کە تێچووی ئەم جەنگە دەبێت وڵاتی سعودیە و وڵاتانی ناوچەکە لە ئەستۆی بگرن و هەرخۆشیان لە ڕێگای جیاوازەوە بەژداربن، دیارە ئامانج لەم جەنگە چاوەڕوانکراوە لەناوبردنی دەسەڵاتی ئێستای ئێران نیە، بەڵکو ئامانج لێی بچوکردنەوە ئەوە دەسەڵاتەیە بەمەبەستی هاوسەنگ بوونەوەی بەرەی شیعی و سوننی لە ناوچەکە.
لەناوبردنی لاوازکردنی زیاد لە پێویستی ئێران رەنگە خۆی زیان بە بەرژەوەندیەکانی خۆی بگەینە لەم ناوچەیە، چونکە لە بەرژەوندی ئەمریکا دایە ئەم دوو بەرەیەی ناودەبرێت بە شیعە و سونە لە ئاستێکی یەک دابن، چونکە بەلاوازبوونی تەواوی هەرلایەنێک ئەوا ئەگەری پێکدادان و شەڕ کەم دەبێتەوە، کە ئەمەش لە بەرژەوەندی ئەمریکا و وڵاتانی زلهێزی دوونیا نیە ئەم ناوچە دەوڵەمەندە بە نەوت ئارامی بە خۆیەوە ببینێت.
ئەگەر باسی لێکەوتەکانی ئەو جەنگە بکەین بۆ گەلی کورد، ئەوە بۆمان دەردەکەوێت، کورد بەهۆی پێگەی جوگرافی کە خاکی کوردستان دەکەوێتە قوڵایی ئەم ناکۆکیانە، ئەگەر بێت و ژیرانە مامەڵە نەکات هاوسەنگی ڕانەگرێت لەنێوان ئەم دووبەرەیە، ئەوا وەک مێژوو دووبارە بووەکەی ئەم جارەش هەمدیسان دەبێتەوە سەرە ڕمی ئەم جەنگە و هەم خاکی کوردستانیش دەبێت بە بەشێک لە گۆڕەپانی ئەو جەنگە.
هەر بۆیە زۆر گرنگە هەموو لایەنە کوردیەکان لە پارچە جیاوازەکانی کوردستان بەتایبەت لە باشور و ڕۆژئاوای کوردستان زۆر بە ووردی مامەڵە لەگەڵ هەموو ئەگەرێک بکەن، کە لەم ماوەیە ڕووبەڕووی ناوچەکە دەبێتەوە و بە چاوێکی سیاسی درێژ بینەیەوە سەیری هەر گۆرانکاریەک بکەن، بەڵام دەبێت دان بەو ڕاستیە تاڵە دابنێین بەهۆی ناکۆکی ناخۆیی ناو ماڵی کوردی هەم لە هەرێمی کوردستان هەم لە پارچەکانی تری کوردستان بەتایبەت بەهۆی شکستی ڕووداوەکانی 16ی ئۆکتۆبەری ئەم مانگی ڕابردوو، ڕەنگە دەرباز بوون و خۆ دوورگرتن لەم جەنگە چاوەڕوانکراوە کارێکی ئەستەم بێت، بەڵکو زۆربەی ئەگەرەکان وابیشان دەدەن هەمیسان گەلی کورد و خاکی و کوردستان دەبنەوە قوربانی دەستپێکی جەنگێکی مەزن لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.