نەوزادى موهەندیس: عفرین بۆچى کەوت؟

سمبولی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان کلیک بکەو، ئەم بابەتە بنێرە بۆ بەشی خۆت یان هاوڕێکانت

شارى عفرینى خۆڕاگر لە ئەنجامى پیلانێکى نێودەوڵەتى نامرۆڤانەوە کەوتە ژێر داگیرکردنى سوپاى تورکیا و چەتە تیرۆریستەکانى لە سوپاى بەناو ئازادى سوریاو بەرەى نوێرەو زیاد لە 25 میلیشیاى چەکدارى تونڕەوى تر کە هەموانیان لەژێر چەتر و باڵى دەوڵەتى تورکیادا سەرپەرشتیدەکران و ڕێنوێنى و پاڵپشتى سیاسى و ئەمنى و چەکدارى دەکران، تورکیا بۆخۆى لەم پیلانەدا بەتەنها نەبوو،بەڵکو هەمئاهەنگى تەواوى لەگەڵ ڕوسیا و ئێران و تەنانەت ڕژێمى سوریاشدا هەبوە وەک بەرەیەک دژ بە بەرەى ئەمریکا و ئەوروپیەکان.بۆیە بەخەم و کەسەرێکى گەورەوە شارى عفرین دواى 57 ڕۆژى تەواو لە مقاوەمەت و بەرگریکردن و بەرخۆدانێکى بێ وێنە لەم سەدە و ڕۆژگارەدا لە بێ کەسى و بێ پشتیوانیەکى ڕاستگۆ و ڕاستەقینە کەوتە بەر هێرش و پەلامار و داگیرکردنەوە بەبەرچاوى هەموو دونیاى ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاواى بەناو دیموکراسی و ئازادیخواوە تەنانەت نەتەوە یەکگرتوەکان و وڵاتانى ئیسلامى و عەرەبیش هەڵوێستێکى توند و جدیان نەنواند دژى ئەو داگیرکردنەى تورکیا بەرامبەر لانى کەم بەشێک لەوڵاتێکى عەرەب کە سوریایە.بۆخۆى کوردیش لەهیچ بەشێکەوە نە لەسەر ئاستى حیزب و سەرکردە و تەنانەت جەماوەریش پشتیوانیەکى تۆکمە و پتەو هەست پێنەدەکرا.وعفرینیەکان بەتەنها هەر ئەوەندەیان لەتوانادا بوو کە بەرامبەر دووەم گەورەو پێشکەوتوى سوپاى ناتۆ خۆڕابگرن.
لەئێستاشدا و دواى کەوتنى عفرین و جێبەجیکردنى پیلانە شەڕەنگێزیەکانى تورکیا بۆ لەناوبردن و دەرکردنى کوردان لە زێدى باوباپیرانیان و نیشتەجێکردنى ئاوارە سوریەکان لە نەتەوە و ئاین و مەزهەبەکانى تر لە جێگەیاندا گەرەکێتى کە جێ پێگەیەکى توندو پتەو بۆ ئایندە لەسنورەکانى باشوریدا دروستبکات و بیکاتە جێگەو مۆڵگەى سوپا و تیرۆریستانى سەر بەخۆى و بەتایبەتیش کورد لە سەر سنورەکانیدا نەهێڵێت و پیلانى دواترى ئەردۆگان و تورکیاش بریتیە لە هێرش و فشارى زیاتر بۆ سەر کوردان لە منبەج و کوبانێ و تەنانەت هەڕەشەش لە قامیشلۆ و حەسەکەش دەکات و بەئاشکراش هەڕەشەى پەلاماردانى پەکەکەش دەکات لە شەنگار لە عێراقدا و هەوڵیشدەدات بەرەو قەندیلیش هەنگاو بنێت.
هەموو ئەم هەڵوێست و پێداگیرى و زیادەڕەویانەى تورکیا و ئەردۆگان لەئەنجانى بێدەنگى کۆمەڵگەى نێودەوڵەتى بەگشتى و ئەمریکا و ڕوسیاش وەک دوو زلهێز و دووکاراکتەرى سەرەکى کێشە و گرفتەکانى ناوچەکە توانیویەتى بەشێک لە ئامانجە پاوانخوازى و تاکڕەویەکانى بێنێتەدى. هەموو ئەم هەڵوێستە توندڕەوانەیەى تورکیا جێگەى سەرسوڕمان نین بۆ کورد چونکە ئەو بە ئاشکرا و نهێنى دژایەتى خۆى نەشاردۆتەوە بۆ ئامانج و دروشم و نیاز و خواست و مافە ڕەواکانى کورد لەسەربەخۆبوون و ئازادبون و پێکەوەنانى دەوڵەتى سەربەخۆدا، بەڵام ئەوەى مایەى نیگەرانیە و شۆکبونى کوردانە بریتیە لەهەڵوێستى ڕوسیا کە هەمیشە واخۆى نیشانداوە کە دۆست و پشتیوانى جوڵانەوە ئازادیخواز و چەپ و سۆسیالیستەکان بێت و مافى گەلانى داگیرکراو دەپارێزێت،بەڵام ئەوەى پۆتین و ڕوسیا کردویانە دەرهەق بەکورد وپەیەدە و پەکەکەش وەک دوو ڕێکخراوى چەپ و مارکسى ئەوپەڕى بێ ڕەوشتى سیاسیە و ناچێتە چوارچێوەى هیچ بەهاو لۆجیک و مۆڕاڵێکى مرۆڤدۆستانە و ئازادیخوازانەوە،ئەم هەڵویستەى ڕوسیاش بۆ کوردانى هەرچوار پارچەکە نوێ نیە بەڵکو هەر لەهاتنە سەر حوکمى سۆسیالیستەکان لە ساڵى 1917وە هەمیشە ڕۆڵێکى نەرێنیان هەبوە بەرامبەر شۆڕشەکانى کورد لە باکور و باشوور و ڕۆژهەڵاتى کوردستان لەسەردەمەکانى شۆڕش و ڕاپەڕینەکانى شێخ سەعیدى پیران و شێخ مەمحمود و پێشەوا قازى موحەمەد و دواتریشدا و ئێستاش لە ڕۆژئاواى کوردستان لەسەر هەمان سیاسەتى کۆنى خۆى بەردەوامە و کوردانى پشتگوێ خستوەو کردینیە پاداشتێکى گەورە و ئاسان بۆ تورکیا و سوریا.
هەموو ئەم هەڵویستە نامرۆڤانەیەى هەموان دژ بە کورد،تەنها و تەنها لەبەر پاراستنى بەرژەوەندیە سیاسى و ئابورى و ئەمنیەکانى خۆیانە و هەموان گەرەکیانە کە لە دەسکەوتەکاندا بەشیان هەبێت لەسەر حسابى گەلانى ناوچەکە و بەتایبەتیش کورد. بەڵام پێناچێت تاسەر نە سیاسەتەکانى تورکیا و نە ئێران و نەڕوسیاش لەناوچەکەدا سەرکەوتن بەدەستبێنن و لە ئایندەدا هەوڵەکانى ئەمریکا و ئەوروپیەکان بەتوندى دژى ئەو بەرە نەگریس و شەڕەنگێزە دەوەستنەوە ،گەر بەهەڵایسانى جەنگێکى گەرمى گەورەش بێت،چونکە نە ئەمریکا و نە ئەوروپیەکان ناوچەى ڕۆژهەڵاتى ناوەڕاست بەو گەورە و گرنگیە ئابورى و ئەمنى و سیاسیەوە بەجێناهێڵن بۆ ڕوسیا و تورکیا و ئێران ئازادانە تەراتێنى تیادا بکەن،بەڵکو لە ئێستاوە ئەمریکا و سعودیە و ئیمارات و میسرو ئیسڕائیل لەگەڵ ئەوروپیەکانیشدا کەوتونەتە خۆ بۆ پێکەوەنان و خۆئامادەکردن بۆ ئەو جەنگە چاوەڕوانکراوەى ئایندەو هەریەکەش ڕۆڵى خۆى بۆ دیاریکراوە.
بەدڵنیایش کورد لە ئەنجامى شکست و بچوکبونەوەى هەریەکە لە ئێران و تورکیا قازانجى گەورە بەدەستدێنێت و ڕژێمەکانى تورکیا و ئێران و سوریاش بەم شێوەیەى ئێستا نامێننەوە و کوردیش لە باکور و ڕۆژئاواو ڕۆژهەڵاتیش بە چەشنى باشوور جۆرە ئازادى و سەربەخۆیى و خۆبەڕێوەبردنێک بەدەستدێنن.