پشکۆ ئەمین: یادیک لە دوو شەهید.

لای هەڵۆی بەرزە فری بەرزە مژی چۆن بژی مەرجە، نەوەک چەندە بژی! ‎پێشکەشە بەگیانی پاکی هەردوو شەهیدی نەمر مامۆستا «حەمەسالح هیتلەر و مامۆستا عیزەت رەشید»، کە دوو رۆڵه‌ی به‌وه‌فا و […]
سمبولی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان کلیک بکەو، ئەم بابەتە بنێرە بۆ بەشی خۆت یان هاوڕێکانت

لای هەڵۆی بەرزە فری بەرزە مژی
چۆن بژی مەرجە، نەوەک چەندە بژی!
‎پێشکەشە بەگیانی پاکی هەردوو شەهیدی نەمر مامۆستا «حەمەسالح هیتلەر و مامۆستا عیزەت رەشید»، کە دوو رۆڵه‌ی به‌وه‌فا و دووسۆفیی کوردایه‌تی و دووسه‌ربازیی گومناوی رێگه‌ی رزگاری و سه‌رفرازی نه‌ته‌وه‌و خاک بوون.. ‎ھەردوو شه‌هید کوردبوون، مرۆڤی جوانی خاوەن ئیرادەبوون، داربه‌ڕوویه‌کی ڕەگ داکوتاوی شارو گوندی کوردستان بوون، فه‌رهادێکی شه‌یداو عاشقیکی دڵ پر له‌ خۆشه‌ویستی خاک و نه‌ته‌وه‌بوون، دوو ڕۆڵەی بێنیازی کۆڕی خەبات، هه‌ڵۆی بەرزه‌فری کوردایه‌تی بوون،خه‌ونەکانییان ھەر تەنها بۆ رزگاری خاک و ئازادی نەتەوە و شەکانەوەی ئاڵایەک بوو! ‎
مامۆستا حەمە ساڵح ‌ له‌ 1940دا له ‌شاره‌جوانه‌که‌ی بابان، پایته‌ختی کوردایه‌تی و مه‌ردایه‌تی وەک کۆرپه‌‌یه‌کی نازدار له ‌باوەشی خێزانێکی کوردپه‌روه‌ر ھاتۆتە دنیاوە.و! مه‌ڵاشوی به کوردبوون و‌ کوردایه‌تی ھەڵدرایەوە، تۆوی خۆشه‌ویستی خاک و نه‌‌ته‌وه‌ به‌گیانیدا وه‌شێندرا‌. ھەمیشە چیرۆکی خاکی داگیرکراو دابه‌شکراو نه‌‌ته‌وەی بندەست، باسی رۆژانەو بێبڕانەوەی ناو بنەماڵەکەی بوو. هەر بۆیە لەمنداڵیەوە هەستی کرد نیشتیمانەکەی و شارەکەی زیندانێکی گەورەن.
ئامانە و دەیای دیمەن و حیکایەتی ناخۆش و تاڵی رۆژانە،‌ مامۆستایان کردە پشکۆیه‌کی داگیرساو و یاخی ناو کوانووە‌ پڕجۆشەکەی کوردایه‌تی و چاوبڕینە ئاسۆی ڕزگاری و هەڵاتنی خۆری ئازادی، له‌شاره‌‌که‌ی مامه‌یاره‌دا ئەم منداڵە هەراشە دەچێتە‌ قوتابخانه‌ وپله‌کانی خوێندن به‌ سه‌رکه‌وتویی کۆتایی پێدەھێنێ. له‌بەشێک لە گوندوشارۆچکە و شارەکانی کوردستانی داگیرکراو دەبێتە مامۆستا. لەسەردەمی مامۆستایەتیدا هەموو بەیانیانێک قوتابییەکان بە سرودی دەمی راپەرین و خوایە وەتەن ئاواکەی دەهێنێتە جۆش. مامۆستا هه‌ر مامۆستا نه‌بوو، چاوگێکی کوردبوون و کادیرێکی کوردایه‌تی و خه‌مخۆرێکی گوند و ھە‌ژارانی کوردستان بوو، ئه‌وه‌ی له ‌توانایدا بوایە‌ له‌خزمه‌تی قوتابی و گونده‌کاندا ده‌یکرد! ھەرگیز خۆی له‌خه‌ڵکەکه‌‌ جیانه‌ده‌کرده‌وه‌،‌‌‌ بووبووە‌ به‌شێک لەوان وەک مامۆستا و خەمخۆر و گوێگر و هاوکات هاوڕێشیان بوو! ئیدی بەمجۆرە ھاوبیر حەمەساڵح دەبێتە ڕۆڵەیەکی هەم شاری و ھەم گوندی. تا وای لێھاتبوو ، گوند نشینەکان ھێندەیان خۆش دەویست و ڕێز لێ دەگرت، به‌دڵ و گیان له‌ ئامێزیان ده‌گرت و گوێیان بۆ وته‌کانی شلدەکرد. نیاز و خەمەکانیان بۆ باس دەکرد، رۆژ بە رۆژ پەیوەندیان پتەوترو زیاتردەبوو، ‎وتەو باسه‌کانی مامۆستا جیاواز بوو له‌و باسانەی کادیره‌کانی حیزب باسیان دەکرد، هه‌روه‌ک چۆن وانەکانی قوتابخانه‌شی بۆ قوتابیه‌کان هه‌ر جیاوازبوو!
بۆ جوتیار باسی خاک و نیشتیمان و ئازدی و چاندن و سەوزکردنی وڵاتی دەکرد، دژی ژێر دەستی و چەوساندنەوە دەدوا، سەرگوزشتەی نیشتیمانی داگیرکراوی تیکەڵ بە داستانی مەم و زین دەکرد، باسی لاوک و حەیرانی بۆ دەکردن، دەڤەری ھەورامان و وانی پێکەوە گرێدەدا، مامۆستا هەرخۆی مامۆستابوو، وانەی‌ قوتابیه‌کانی ‌لە سەرچاوەی ناو کوانوە گڕ گرتوەکەی مێشکیەوە دەردەهێنا. باسی مێژووی دیاکۆو ئیستیاک و بابان و ئەحمەدی خانی و ئەردەلان و بەدرخان و مەولانا خالیدی بۆدەکردن، باسی مێژووە راستەقینە‌کەی کوردی دەکرد، باس هەر باسی داگیرکاری و ده‌ردەسه‌ری هه‌ژاران و ئازاری نه‌ته‌وه ‌بوو، قوتابیەکانی فێری شیعرو چیرۆک و کولتوری کوردو خۆشەویستی ده‌کرد، مێژووی کوردو نه‌خشه‌ی خاکی داگیرو دابه‌شکراوی پێ ده‌ناساندن، ده‌رده‌ کوشنده‌کان و رێگە چاره‌ی سه‌رکه‌وتنی بۆ ده‌ستنیشان ده‌‌کردن.
مامۆستا بروای بەچاره‌سه‌ری بنه‌ڕە‌تی،واته‌ له ‌ڕە‌گه‌وه‌ دەرهێنان هه‌بوو، ده‌یوت هه‌موو نه‌خۆشیه‌ک به‌نه‌خۆشیه‌کانی ناو کۆمه‌ڵگه‌شه‌‌وه‌،‌ ده‌بێت هۆ و ماکه‌که‌ی بدۆزیته‌وه‌و له‌بنه‌وه‌ ده‌ریان بهیێنیت، پاشان چاره‌سه‌ری بکه‌یت! زوو زووش ده‌یوت ماف ده‌سه‌ندرێت نادرێت! مامۆستا پشکۆیه‌کی داگیرساو و خاوه‌ن په‌یام و پڕاوپڕ له‌بروابوو‌! خاوه‌ن گوڕو تینێکی تایبه‌ت بوو، گاڵته‌ی به‌هات و هاوارده‌هات، سه‌رده‌می ئازاری‌ ‌1970بوو که ‌به ‌زه‌رده‌خه‌نه‌که‌یه‌وه‌ ده‌یوت تا کڵپه‌ی شمشیره‌ داگیرساوه‌که‌ی سه‌رکه‌وتن نه‌گرین به ‌ده‌ستمانه‌وه، تا گوێمان له‌ ‌ ته‌پڵی سه‌رکه‌وتنی یەکجارەکی نه‌بێت ، تا دوا داگیرکه‌ر له‌کوردستان نه‌چێته‌ده‌ر ، نەورۆز ناکەین و نابێت دڵمان به‌هیچشتێک خۆشبێت، ئه‌م هات و هاواره‌ بۆ نیمچه‌ ماف جێگه‌ی شه‌رمه‌زاریه. ئێمه ‌خاوه‌ن خاکین کۆچەر نین، ئەم مافە، مافی کۆچەریە، ئەم هات و هاوارەی بۆچیە؟ شەرمە بۆی هەڵدەپەرین.
ئێمەدەبێت کیانی خۆمان و وڵاتی خۆمان و ئاڵا و سه‌رۆکی خۆمان هه‌بێت، شمشیری تۆڵه دەبێت به ‌تواناو هێزو خواستی خۆمان هه‌ڵکێشین، ئەوسا نابێت بوەستێن تا ئەوکاتەی داگیرکه‌‌ر له‌به‌رامبه‌ر داواکانماندا چۆک داده‌دات و سه‌رکه‌وتنی یه‌کجاره‌کی به‌دیده‌هێنین ،خه‌ونه‌کانمان تەنهاو تەنهائاڵایه‌ک وده‌وڵه‌تۆکه‌یه‌که لە نیشتیمانێکی ئازادو یەکساندا! مامۆستا مرۆڤێکی جوان و ساده‌ بوو، تا سه‌رئێسقان کوردو بروای به‌ بیری نه‌ته‌وه‌یی هه‌بوو، هێمن و له‌سه‌رخۆ بوو، ‌له‌خۆشی و ناخۆشیه‌کانی هه‌مواندا به‌خۆی و جله‌ کوردیه‌کانیەوه‌ ده‌سته‌ونه‌زه‌ر به‌شدار ده‌بوو! له ریزه‌کانی کۆمه‌ڵه‌ی ئازادی و ژیانه‌وه‌و یه‌کێتی کورددا ( کاژیک) کاری ده‌کرد، بروایه‌کی ته‌واوی به‌ کوردستان بۆ کوردو یه‌کسانی بۆگه‌ل هه‌بوو! به‌‌موو له‌وه‌ی بروای پێی بوو لاینه‌ده‌دا و هه‌ندێک جاریش کە دڵه‌ سپیه‌ ناسکه‌که‌ی توڕە‌ ده‌بوو،‌ توشی گله‌یی و گازنده و زویربوون ‌ده‌هات!
لە 1974دا کاتێک داگیرکه‌ری دڵ پرلەقین پەشیمان بوەوە لە داننان بە مافه‌کانی کوردا و شۆرش هه‌ڵگیرسایه‌وه هه‌مووان بۆ پشتگیری وبه‌شداری له‌ شۆرش رۆشتینە‌ ده‌ره‌وه، بەڵام مامۆستا نەھات و به‌شدارنه‌بوو، گه‌رچی وه‌ک هه‌میشه‌ به‌دڵ و گیان ،غەرقی عەشقی نیشتیمان بوو، له‌گه‌ڵ شۆرش و نه‌ته‌وه‌دا بوو. کاتێک پێیانوت بابرۆینه‌ ده‌ره‌وه،‌ له‌وه‌ڵامدا وتی (من تمه‌ن نا گۆرمه‌وه‌ به ‌دینار، سواری شه‌مه‌نده‌فه‌رێک نابم نه‌زانم کێ لیێدە‌خورێت و بۆ کوێ ده‌روات) !! بروام به‌نیمچه‌ ماف نیه ! ‎که‌ی بریاری سه‌ربه‌خۆی کوردستان دراو دژ به ‌داگیرکه‌ران وه‌ستاینه‌وه‌ ئه‌وسا چه‌ک به‌‌شانم و‌ ‌پێشمه‌رگه‌م به‌گیان ودڵ پارێزگاری له‌خاک‌ و نەتەوە و شۆڕش ده‌که‌م! بەڵێ نه ‌هاته‌ده‌رەوە و لە ناو شاری سلێمانی مایەوە. گەرچی وەک هەمیشە لەگەڵدابوو، به‌رگریکه‌رێکی سه‌ر سه‌ختی خه‌بات و سه‌نگه‌ر بوو، دژی ‌هه‌موو کاره‌ نامرۆڤانه‌که‌ی داگیرکه‌ر ده‌وه‌ستایه‌وه!! خولیای هه‌واڵی شۆرش و سه‌رکه‌وتنه‌کانی شاخی بوو له‌گه‌ڵ هه‌موو شه‌هیدبونێکدا به‌کوڵ بۆ خوێنی رژاو ده‌گریا و لە بەردەمی هەرکۆستێکدا دەچەمایەوە، به‌هه‌واڵێ‌ سه‌رکه‌وتنیش گه‌شکه‌ی ده‌گه‌یشتێ، ‎داگیرکه‌ر دەیناسی بۆیە چاوی له‌سه‌ر لانه‌ده‌بردو هه‌میشه‌ به‌دوایه‌وه‌ بوون، تا ئه‌و رۆژه‌ی له‌گه‌ڵ مامۆستا عیزه‌ت ره‌شیدی هاوبیرو هاورێی گیانی به ‌گیانی یه‌کداگیران، له‌‌ زیندانە‌کانی داگیرکه‌ردا، نمونه‌ی کوردبوون و خۆراگریان به‌ ئیسپات گه‌یاند‌.بەگژ جەلادەکاندا دەچونەوە، جەلادە خوینمژە داپلۆسینه‌ره‌کانی داگیرکه‌ر، ئه‌وه‌ی مرۆڤایه‌تی و خوا پێی ناخۆش بوو کردیان لە گەڵیان! ئەمان خۆراگر و قارەمان وکوردبوون، نێنۆکیان دەرهێنرا، چاو دەرهێنرا، گۆشتیان لێکردنەوە، قارەمانانە ھەر چۆکیان دانەدا، جه‌لادێکی‌ ‌فاشی له‌ شه‌هید حه‌مه‌ساڵح ده‌پرسێت: بۆخۆت ناوناوه‌ هیتلەر، تا وه‌ک هیتله‌ر، ئه‌وه‌ی ئه‌و کردی به ‌جولەکە‌، تۆش وا له عەرەب بکه‌یت!
له‌وه‌ڵامدا مامۆستا وتی: من خۆم ناو نه‌ناوه‌ هیتله‌ر، به‌ڵام ئه‌وه‌ی هیتله‌ر به‌جوله‌که‌ی نه‌کرد ئێوه‌ زۆرخراپترتان به ‌ئێمه‌کرد! ئه‌م وه‌ڵامە جەرگبرە پڕ لە قارەمانی خۆراگری و ئازایه‌تییە‌ ‌فاشیه‌کانی توڕەتر کرد. هه‌رچی ئازارێکی ده‌رونی و جه‌سته‌ی هه‌بوو له ‌گه‌ڵیان کردن، تا دەھات پیره‌مه‌گرونی وره‌ی ئه‌م دوو هه‌ڵۆ به‌رزه ‌فره‌ خۆراگرتر و بەرزتر دەبوو له بەرامبەر ئه‌شکەنجەدانی فاشیه‌کان‌، ئه‌مان له‌ قوتابخانه‌ی ئازادی و کوردایه‌تیدا گۆشکرابوون، فاشیه‌کان نەیانتوانی چۆکیان پێدا بده‌ن و لەو بەرزیەوە بیانهێنینە خوار! ئەم دوو داربه‌ڕووە ره‌گ داکوتاوەی کوردایه‌تی، هەردوو چرا بە دەستانیی زانست و روناکی چۆکدادان وکۆیلەبوون نازانین. ھەروابووە مه‌شخه‌ڵ بەدەستانی خه‌باتی نه‌ته‌وایه‌تی ‌لەکوێ و بەزین و ملکەچی وا لە کوێ؟ ‎هەرئەمان بوون بەمەرگ و بە فاشستانیان دەوت ئێوە لە کوێن رانەکەن، ‎هەردوو مامۆستا شه‌وه‌زه‌نگی تاریکییان بە جەستەی کڵپە گرتووی خۆیان رۆشن کردەوە، حه‌مه‌ساڵح هیتله‌ر و مامۆستا عیزه‌ت ره‌شید ناسراو به‌عیزه‌ته‌ سور، که‌ دووئه‌ندامی چالاکی کاژیک بوون، له‌ رۆژی 17.8.1974 دا پاش دوومانگ و چەند رۆژێک له ‌گرتنیان له ‌قه‌سابخانه‌که‌ی ئه‌بوغرێبدا،‌ بەدەم سرودی ئەی رەقیبەوە، پێکه‌وه‌ هه‌ڵواسران و ‌له‌سه‌یوانی دڵی کوردا خرانه‌ ھەناوی خاکی پیرۆزی نیشتیمان. یادتان به‌خێر و مەزراتان پڕ گوڵ و گوڵزار بێت. ئه‌ی عاشقانی نه‌ته‌وەوئازادی،‌ ئه‌ی خۆشه‌ویسته‌کانی خاک، ئەی شه‌هیده‌سه‌ر‌به‌رزه‌کان، ئێمه‌ له‌به‌رده‌م شکۆی خوێنه‌ پیرۆزه‌کاتاندا ده‌نوشتێینه‌وه‌و هەمیشە دەڵێین ئێوە نەمرن و لە مردن بەهێزتر و گەورەترن ‎سڵاو بۆ یاد و یادگار و ناویپڕ لە مێژووی تێکۆشانتان.

بەداخەوە وینەی شەهیدی نەمر مامۆستاعیزەتم دەست نەکەوت

سمبولی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان کلیک بکەو، ئەم بابەتە بنێرە بۆ بەشی خۆت یان هاوڕێکانت
پشکۆ ئەمین

ئەرشیڤی بەڕێز: پشکۆ ئەمین