عیماد عه‌لی: ئه‌و پاكانه‌ی وه‌كو نوقڵی جه‌ژن دابه‌ش ئه‌كرا.‌

سمبولی تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان کلیک بکەو، ئەم بابەتە بنێرە بۆ بەشی خۆت یان هاوڕێکانت

پێویسته‌ بوترێت، درێژه‌دان به‌م مه‌سه‌له‌یه له‌م كاته‌دا، جگه‌ له‌ خه‌ڵكی ته‌سكبین و حزبی شكستخواردووی حوكمڕان، قازانجی كه‌سی تێدا نیه‌ و به‌ زیان بۆ پرسه‌ گرنگه‌كه‌ی گه‌لی كوردستان ده‌گه‌یه‌نێت و ئه‌وه‌ی له‌م ململانێی ناوه‌خته‌دا له‌دووره‌وه‌ له‌ خۆشیدا گه‌شكه‌ی كردووه‌ و گومانیش ده‌كرێت ده‌ستیی تێدا بێت  ئه‌گه‌ر به‌ راسته‌وخۆ یان ناراسته‌وخۆ بێت، هه‌ر ئه‌ویشه‌ مه‌شغولی كاری موخابه‌راتیه‌و  له‌م فرتوفێڵانه‌ یاری باش ده‌كات و به‌ دروستكردنی بابه‌ت خۆی له‌ ده‌رهاویشته‌ی گۆڵمه‌زی جیاواز و پۆرت شكاندنه‌كانی و قه‌یرانه‌كان قوتار ده‌كات و بیركردنه‌وه‌ی خه‌ڵك بۆ لایه‌كی ترده‌بات، ئه‌ویش ته‌نها ده‌سه‌لاته‌. به‌ڵێ كاته‌كه‌ی ناله‌باره‌ وبه‌ شێوه‌یه‌كی گشتی هیچ سودێك به‌كه‌س ناگه‌یه‌نێت و حاڵی خه‌ڵك  خراپتر ده‌بێت، ئه‌مه‌ش  به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت هه‌وڵێكه‌ بۆ سڕكردنی خه‌ڵك به‌ مه‌سه‌له‌یه‌كی لاوه‌كیه‌وه‌  وكه‌س  بیر له‌ ده‌ردانه‌كانی ناكاته‌ه‌وه‌ وهه‌موویان  شێلگیرانه‌ پێداگیری له‌سه‌ر ده‌كه‌ن و ئه‌گه‌ر به‌ بێ مه‌به‌ستیش بێت ئاو ده‌كه‌ن به‌ ئاشی گه‌نده‌ڵ و  فێڵبازدا.

له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا ده‌كرێت گۆڕان و كۆنه‌ ئاڵای شۆرشه‌كانیش په‌ندیان له‌م بابه‌ته‌ وه‌رگرتبا و بای كۆنیان نه‌كردبا به‌بادا و هه‌وڵی گه‌ردن ئازادی به‌ تۆلیرانسی فراوان وجوان و سه‌رده‌مانه‌ و ئه‌خلاقی به‌رزی دوور له‌ نه‌خۆشی ده‌روونی و روحی و حزبایه‌تی پۆخڵ به‌ نهێنی و برایانه‌  باسی  ئه‌م شته‌ لاوه‌كیانه‌یان  پێشتر یان دواتر له‌ كاتێكی گونجاودا بۆ دڵپاكی بكردایه‌ و ئه‌م گرێیه‌ له‌ نیوان ته‌ره‌فه‌كان بخرایه‌ته‌ به‌ر ره‌خنه‌، ئه‌گه‌ر به‌دڵپاكی بوایه‌ له‌ده‌رئه‌نجامدا به‌ هاوكاری و ته‌باییی نه‌وه‌كانی پاشماوه‌ی ئه‌م قه‌زیه‌ ده‌رده‌چون و قه‌تماغه‌ی برینه‌كه‌ نه‌كولایه‌ و هه‌مووان له‌ جیاتی درێژه‌دان به‌ رقو كینه‌ و بوغز و هێشتنه‌وه‌ی برینه‌كه‌ به‌ كراوه‌یی، ده‌كرا دڵپاكیان له‌یه‌ك بكردبا و هه‌ڤاڵ و هاوكار بوایه‌ن تاوه‌كو ده‌توانرا به‌ یه‌كێتی و یه‌كگرتن كۆتایی به‌م پرسه‌ ئاڵۆزه‌ بهێنرایه‌و  ئه‌و شته‌ بۆخڵه‌یان نه‌ده‌گواسته‌وه‌ بۆ خه‌باتی شار و سه‌رده‌می جیاواز كه‌ له‌ زه‌مین و زه‌مان و له‌ شۆرشێكی كلاسیكیدا بووه‌، كه‌ گه‌نجی ئازا و پێشمه‌رگه‌ی خۆبه‌ختكه‌ر  و چاونه‌ترس و سه‌ركردایه‌تیه‌كی نه‌زان و پۆخڵ و رق له‌دڵ و نغرۆ له‌ بیركردنه‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی و ململانێی كه‌سی ته‌سك و یاریچی له‌ بازنه‌یه‌كی داخراو به‌ بێ له‌به‌رچاوگرتنی خۆنه‌ویستی و ئازایه‌تی شێره‌ پێشمه‌رگه‌ی زه‌مانی  باوه‌ڕبون به‌ پرسه‌كه‌. ده‌كرا ئه‌و دیده‌ی بۆ ئه‌و قۆناغه‌ و لایه‌نی پاكی و جوانی  قوربانیدانی  ئه‌و كوڕه‌ ئازایه‌نه‌ی به‌ خوێنی خۆیان به‌رده‌وامیان  به‌ شۆرش دا، له‌به‌رچاوی نه‌وه‌ی نوێ ئاوا ته‌ڵخ و به‌ڵكو پۆخڵ و نه‌گریس نه‌كه‌ن، به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ به‌قه‌د صولحێكی عه‌شایه‌ریشیان له‌ده‌ست نه‌هات.

به‌ڵام  ئه‌و پاكانه‌ی  به‌سه‌ر ئه‌م سێ شۆڕشگێڕه‌دا فه‌رز كراوه‌، زۆر شت ته‌نانه‌ت له‌ ده‌ره‌وه‌ی بابه‌ته‌كه‌ش روون ده‌كاته‌وه‌؛ ده‌ڵێین:

* ئه‌م پاكانه‌یه‌ شتێكی تازه‌ نیه‌ و زۆرێك له‌ خه‌ڵكی كوردستان خوێندویه‌تیه‌وه‌ و  نه‌ك لای یه‌كێتی و خه‌لكه‌ ساكاره‌ رق له‌دڵه‌كه‌وه‌  به‌ڵكو  به‌ كڕینی هه‌ندێك له‌ كادرانی مام ناوه‌ندی و ژماره‌یه‌ك له‌  به‌ناو سه‌ركردایه‌تی ئاڵای شۆرشه‌وه‌  بانگه‌شه‌ بۆ ئه‌و پاكانه‌یه‌ كرا و بوو به‌ بنێشته‌خۆشه‌ی سه‌رزمانی هه‌مووان، ئه‌وه‌ی راستی بێت، ته‌نانه‌ت له‌ دوای ڕأپه‌ڕینیش لای هه‌ندێك به‌ناوسه‌ركرده‌ی به‌رژه‌وه‌نخوازی ته‌سكبین، كه‌ سه‌ردانت ده‌كردن ئه‌و پاكانه‌یه‌  به‌مه‌به‌ست وه‌كو نوقڵی جه‌ژنانه‌ دابه‌ش ده‌كرا.

* ئه‌وه‌ی تۆزقالێك له‌ لایه‌نی سایكۆلۆجی كه‌سایه‌تی ئاسایی كورد بزانێت، ده‌زانێت له‌كاتی شتێكی ئاوادا چۆن ره‌فتار ده‌كریت، به‌تایبه‌تی تۆیه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كت به‌ ناپاك له‌قه‌ڵه‌م بدریت و لات زیندانی بێت و ناخاڵه‌ بیت و باوه‌ڕ به‌ هه‌موو شتێك بكه‌یت و دوێنی سه‌ركرده‌ت بوبێت و ئه‌مڕۆ زیندانی بێت لات، چۆن مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌كه‌یت، له‌ رووی نه‌فسی و جه‌سته‌ییشه‌وه‌. ئه‌مه‌ ئه‌گه‌ر به‌ رینمایی سه‌ركرده‌یه‌كی ركابه‌ری زیندانیه‌كه‌ بێت چۆن ده‌بێت؟ بۆیه‌ ئه‌م پاكانه‌یه‌ به‌ هه‌ر نوسینێك و هه‌رچیه‌كی ناو ده‌نێیت له‌ ژێر ئه‌و فشاره‌ هه‌مه‌ چه‌شن و له‌و حاڵه‌ته‌دا كه‌ به‌تایبه‌تی به‌ده‌ستی هاوڕی و هاوزمان و هاوخه‌بات و هاوبیروباوه‌ڕی خۆت و به‌دوور له‌ پرسه‌ مه‌بده‌ئی و ئامانجه‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌ بكرێت ( زیندانێك نه‌ زیندانی ئه‌منی عامه‌ و نه‌ موخابه‌راتی به‌عس بێت كه‌ له‌سه‌ر پرسێكی سه‌ره‌كی مه‌بده‌ئی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی رووت و تایبه‌ت به‌ قه‌زیه‌ی كورد و كوردستان و شته‌ مه‌بده‌ئیه‌كان بوبێت و، ململانێێ شه‌خسی و رق و كینه‌ی نێوان سه‌ركرده‌ی هاوخه‌باتی خۆت تێه‌كه‌وێت و بیه‌وێت تۆڵه‌ی صراعی كه‌سی تێكه‌ڵ به‌ بابه‌ته‌كه‌ بكات و لق و پۆپی لێبكاته‌وه‌ و شتی زیاتری بخاته‌ سه‌ر و  دوور له‌ كڕۆكی بابه‌ته‌كه‌  بیه‌وێت پرسه‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌ پوچه‌ڵ بكاته‌وه‌)  بێگومان به‌وه‌ی بۆت بكرێت خۆت قوتار ده‌كه‌یت و ئه‌گه‌ر بۆ رزگاركردنی گیانی خۆتیش نه‌بێت بۆ رزگاركردنی هاوڕێكانت و له‌وه‌ش گرنگتر بۆ روونكردنه‌وه‌ی جه‌وهه‌ری پرسه‌كه‌ و ده‌رخستنی  راستیه‌كان وه‌كو ئه‌م بابه‌ته‌ی ئاڵای شۆرش  و ئه‌و تۆمه‌تانه‌ی تێكه‌ڵ به‌ شتی شه‌خسی كران، هه‌موو كارێك ده‌كه‌یت.  بۆیه‌ ده‌بوایه‌ زۆر زووتر و له‌ كاتی گونجاوی خۆیدا  ئه‌و سێ سه‌ركرادیه‌تیه‌و به‌ تایبه‌تی كاك به‌ختیار ئه‌م شتانه‌ی روون بكردایه‌ته‌وه‌ و جه‌وهه‌ری ه‌مه‌سه‌له‌كه‌ی وه‌كو خۆی ده‌ربخستایه‌، نه‌ك ئه‌مڕۆ به‌  شێواوی بخرێته‌ بازره‌وه‌ و بكه‌وێته‌ قازانجی گه‌نده‌ڵكارانه‌وه‌.‌

* له‌به‌ر ئه‌وه‌ی ئه‌و نوسینه‌ له‌ ژێر فشار و به‌مه‌به‌ستی سیاسی و حزبی و كه‌سی  به‌ زۆر پێیان نوسرابێت و بۆ له‌كه‌داركردنی ئه‌و سه‌ركردانه‌ بێت نه‌ك وه‌كو بابه‌تی بیروباوه‌ڕ و فكر و بنه‌مای فكری و فه‌لسه‌فی و به‌ڵگه‌ش بۆ ئه‌وه‌؛ كه‌ له‌و كاته‌دا به‌جدی وه‌كو نوقڵی جه‌ژنانه‌ به‌سه‌ر ئه‌و كه‌سانه‌دا  دابه‌ش ده‌كرا كه سه‌ركرده‌ قه‌زاوه‌تكار و حوكمده‌ره‌كان مه‌به‌ستیان بوو  ئه‌و نوسینه‌ بزانن و ببینن و  له‌و سه‌ركرده‌ زیندانیانه‌ دووریان بخه‌نه‌وه‌.‌

* زیاده‌ڕه‌وی  له‌ ململانێی سیاسی به‌عه‌قڵی ئه‌وكاته‌ له‌ نێوان بنكه‌ی خواره‌وه‌ی هه‌ردوو لا كرا، كه‌ مه‌رج نیه‌ به‌شێك له‌و كارانه به‌ رێنمایی و فه‌رمانی سه‌ركردایه‌تی هه‌ردوولا بوبێت، ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ ده‌سه‌لمێنێت كه‌ پاكانه‌ كردن له‌ شتێك به‌ فه‌رمانو رێنمایی و باوه‌ڕی تۆ نه‌بێت و به‌ڵكو باوه‌ڕت به‌ پێچه‌وانه‌كه‌ی بوبێت و بنكه‌ی رێكخستنه‌كه‌ت به‌ نه‌زانی یان هه‌ڵه‌ ئه‌وه‌ی كردبێت، وه‌كو دژایه‌تی نێوان پێشمه‌رگه‌ و خۆجیاكردنه‌وه‌ و دوبه‌ره‌كی  و رقه‌به‌ری نێوان شۆرشگیرانی هه‌ردوولا كه‌ مه‌به‌ست و ئامانجی رێكخستنێكی مه‌ده‌نیی وه‌كو ئاڵای شۆرش نه‌بووه‌، جه‌ختكردن له‌سه‌ر نه‌فی كردنی ئه‌م شتانه‌ و ره‌تكردنه‌وه‌ی ره‌فتارێك باوه‌رت پێ نه‌بێت و خه‌ڵكی تر به‌ناوی  تۆوه‌ ئه‌وه‌ی كردبێت، یان ته‌نها بوختان بوبێت له‌ لایه‌ن دژه‌به‌ره‌كانت بڵاوكرابیته‌وه‌ و، به‌ڵام  له‌ حه‌قیقه‌تدا ره‌فتار و بۆچونی و شتی  وا نه‌بوبێت، ئه‌مه‌ له‌ بنه‌ڕه‌تدا پێداگیریه‌ له‌سه‌ر بناغه‌ و راستیی جه‌وهه‌ری رێكخستنه‌كه‌ و پاكانه‌ كردن نیه‌.‌

* له‌ ڕاستیدا شتی تریش هه‌یه‌، ده‌كرێت لایه‌نی سه‌ركه‌وتوی خاوه‌ن هێز شتی زیاده‌شی بخاته‌ سه‌ر، به‌تایه‌یتی له‌ وه‌زعێكی سیاسی و ململانێیه‌كی كه‌سی و حزبی له‌و جۆره‌ی ئه‌و كاته‌دا و، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا  ده‌كرێت زیاده‌ڕه‌ویش بكرێت و زۆر شتی تریش به‌ناوی ئه‌و كه‌سانه‌وه‌ بنوسرێت و بخرێته‌ بازاڕه‌وه‌ و كه‌سیش گومانی لێنه‌كات.

بۆیه‌ ده‌ڵێم، ئه‌گه‌ر بته‌وێت له‌م قۆناغه‌دا سود به‌ خه‌ڵك به‌ گشتی بگه‌یه‌نیت و زه‌مینه‌ی فشاری رای گشتی له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات فه‌راهه‌م بكه‌ین وسه‌رقاڵی نه‌كه‌یت و فشاری خه‌ڵك له‌سه‌ر جوكمران و گه‌نده‌ڵكاران  سوك نه‌كه‌یته‌وه‌ ،  پێویسته‌ خۆت له‌م  شێوه‌ ره‌فتار و ململانێیه‌ی ئه‌م كاته‌دا به‌دور بگریت  و كورتی بكه‌یته‌وه‌، گوناحه‌ كای كۆن بكه‌یت به‌بادا و گه‌نده‌ڵكاران سودی لێببینن و خه‌لكه‌كه‌ زیاتر بناڵێنن.