gartrudbel

ئەو ئافرەتە كوردستانی دابەشكرد نەك سایكس پیكۆ .

كورد تەنیا سایكس- پیكۆ بە دابەشكەری كوردستان دەزانن ، بەڵام ئەوان دوو دیپڵۆمات بوون كە كاریان جێبەجێكردنی رێككەوتنەكانی حكوومەتەكانیان بوو ، دەوترێت كورد رووداوە مێژووییەكان لە بیر دەكەن و بگرە لە مێژوویشیان شارەزا نین تا بتوانن داهاتووی لەسەر بنیات بنێن .
دابەشكەری خاكی كوردستان ئافرەتێكی كاریگەر لەسەر ئیمپریالیزمی بەریتانی بووە بەناوی ” گەرترود بێڵ ” كە ئافرەتێكی فرە پیشە بووە وەك نووسەر و گەشتیار و ئەفسەری رامیاری و بەڕێوەبەر و ئاركیۆلۆجیست و سیخوور خزمەتی بە دەسەڵاتی شاهانەی بریتانیا كردووە .
گەرترود بێڵ لە ١٤/٧/١٨٦٨ لە دایك بووە و لە ١٢/٧/١٩٢٦ كۆچی دوایی كردووە . هاوسەفەری لۆرێنسی عەرەبی بووە و بەهۆی شارەزایی و پێوەندیە فراوانەكانی لە رۆژهەڵاتی ناوەراست كاریگەری زۆری لەسەر نەخشەسازی سیاسیی هەبووە و داڕێژەری هەردوو شانشینی هاشمی لە عێراق و ئوردنە .
لە ١١/١٠/١٩٢٠ پێرسی كۆكس لە گەڕانەوەیدا بۆ بەغدا ، گەرترود بێڵ كرد بە سكرتێری رۆژهەڵات بۆ كاروباری وڵاتانی عەرەبی و رۆڵی ناوبژیوانی لە نێوان هەر وولاتێک دەبینی ، گەرترود بێڵ لەو نێوەندەدا دەستی بە ناوبژیوانی سونە و شیعە و كورد كرد – كە داوای ئۆتۆنۆمیان دەكرد – لە سنووری عێراقی ئێستا ، بەڵام بێل ئەو گرووپانەی بە یەكەوە هێشتەوە بۆ راگرتنی باڵانس لە نێوان عێراقییەكان لە پێناو پاراستنی بەرژەوەنبدیەكانی ئیمپریالی بەریتانی .
بە گوێرەی پێشنیازەكانی بێڵ دابەشكردنی كوردستان لە پێناو نەوتدا بووە بۆ ئەوەی كورد لە عێراق بەكار بێنێت بۆ ئەوەی خاكی عێراقی نوێ لە توركیا و سووریا و ئێران بپارێزێت ، لەو رێگەیەوە ویستی ناسنامەیەكی نوێ بەو خەڵكە ببەخشێت كە دەكەونە سنووری عێراقەوە و هەموو پێكهاتەكان بە یەك نەتەوە بناسرێن ، نەتەوەی عێراقی ، لە كۆنگرەی قاهیرەی ساڵی ١٩٢١ پێشنیازی كرد كە فەیسەڵ بن حوسێنی هاشمی هاوپەیمانی بەریتانییەكان بێنن و بیكەن بە شای عێراق و سونە و شیعە و كورد بخاتە ژێر دەستەڵاتی تاجی هاشمی .
رۆی ستیوارت ئەندام پەرلەمان ، ئەكادیمی و نووسەر و دیپلۆمات رەخنە لە سیاسەتەكانی بێڵ دەگیرێت بەوەی كە نەدەبوو هەرگیز ویلایەتی كوردی مووسڵی لكاندبا بە عێراقی نوێوە .
ستانلی وەیس دەڵێت : یەك هۆ كوردستانی خستە  سەر عێراق ئەویش (نەوت) بوو ، سەرەڕای جیاوازی ئیتنیكی لە عەرەب ، بەریتانیا كوردی خزاندە ناو عێراق ”
هەروەها وەیس پشتیوانی لە سەربەخۆبوونی كوردان دەكات و وشەیەكی بێڵ دەهێنێتەوە كە لە ١١ی سێبتێمبەری ساڵی ١٩٢١ رێك ٨٠ ساڵ بەر لە رووداوی دوو تاوەرەكەی ئەمەریكا نوسراوە و لە وەسفی رووباری دیجلەدا لە بەغدا لە نامەیەكیدا دەنووسێت : رووبارەكە رێچكەی خۆی گرتووە . وەیس ئەو رستەیەی بێڵ بۆ وەسفی ئەو بارودۆخەی كە ئێستا لە عێراق هاتووەتە پێش بەكار دێنێت و پێی وایە بە سەربەخۆبوونی كوردان رێچكەی خۆی گرتووە رووبارەكە بە رێچكەیەدا دەروات كە دەبووایە ١٠٠ ساڵ لەمەوبەر پێیدا رۆیشتبا .

بە کلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەتە دەگات بە هاوڕیکانت

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies