ئەبوبەکر جاف : ئۆنتۆلۆژیای ئافرەتبوون و ژنبوون .

بوون – بە ژن بە ناچاری كاریگەریی و تایبەتی لەسەر پیاوان هەیە بە هەمان ئەندازەی كاریگەری لە سەر ئافرەتان ـ ژیل دولوز ، فێلیكس گواتاری .
“Le devenir-femme affecte
nécessairement les hommes autant que les femmes”
(Deleuze, Guattari 1980, p. 357)

1

پوچترین پێناسەیەك ، قسەكردنێك ، لە بارەی ژنبوونەوە بەرگوێم كەوتبێت ، ئەو پێناسەی سیمۆن دو بوڤوارە : ژن بە ژنێتی لە دایك نابێت بەڵكو دەكرێت بە ژن ، دەكرێت بە ئافرەت .

2

كڵۆڵیی و كۆڵەواری ئەم دیدگایە قاچێكی لە ناو ئیدۆلۆژیای فیمینستییەكدایە كە بە سەردەمی یەكەمی فیمینیزمی بە ناو بانگە ، فیمینیزمێك كە ، دەرگیرە لە گەڵ یەكسانیكردنێكی فاشیستانەی دوو ڕەگەز كە بەرمەبنای جەهل بە ئاستە ئۆنتۆلۆژییەكەی ژنبوون و ئافرەتبوون بیناكراوە . هەر ئەم كڵۆڵییە بەرانبەر ئەو ێاستە ئۆنتۆلۆژییەی ژنبوون وایلێكردووە لەناو جەبرە كۆمەڵاییەتییەكاندا فۆرمی بوون و فۆرمیولەكانی بوون ببینێت . ئەم دیدە گەرچی لە فۆرمدا دەیەوێت لەودیودوالیزمەكانەوە ژنبوون ببینێت ، بەڵام لە ناو میتافیزیكیاو تەڵەزگەی ئیدۆلۆژیای دوالیزمەكاندا گیری خواردووە ، بە ڕادەیەك ئەم دوالیزمگەراییە لە هەناویدا ئامادەیە ، وەهمی یەكسانیی و وەك یەكی لە فۆرمێكی شكڵیی و سەتحیدا بەیانكردووە . هێشتاكە ئەم خانمە لەناو جەوهەرگەرایی و مێتافیزیكیای بوونی جەوهەرێكی چەسپاو و نەگۆڕدایە .

3

ژنبوون سەیرورەیە نەك جەوهەر ، سەیرورەیەكە بە ئیمانانسی لە جوڵەدایە ، بەڵام ژنێتی و ژنبوون و ئافرەتبوون بەدەر نییە لە فۆرمەكانی دیكەی بوون لە ناو سەیرورەدا . نەك نێرو مێ لە هەناوی یەكدیدان ، تەواوی بوون لەسەرو دژیەكییەكان و دوالیزمەكانەوە بە ئیمانانسی لەیەكتردان . ئەوەی ۆێی دەوترێت ژن ، لە یەككاتدا بە ڕاهایی پیاوبوونی تێدایە ، مناڵبوونی تێدایە ، دایكبوونی تێدایە ئەگەر منداڵێكیشی نەبێت ، باوكبوونی تێدایە ، بە ئاژەڵبوونی تێدایە ، سروشتی تێدایە . بە هەمانشێوەش پیاوبوون هەڵگری ژنبوون و مناڵبوون و ئاژەڵبوونە …. ئەمانە دوالیزم نین ، پەیوەندییەكە دیالێكتیكی نییە بەڵكو ئیسپاتییە بە بێ بوونی نێگەتیڤ .پەیوەندییەكە لەو دیو دوالیزم و سوژەو ئۆبژەوەیە . ژنبوون نەقس و نوقستانی پیاوێكی لە خۆیدا هەڵنەگرتووە ، ژن بوون ئەو ماكینەی ئارەزوو ئارەزووكردنەیە بۆ فۆرمێكی دەركەوتنی كەینوونەیی و ئۆنتۆلۆژی كە ، لە ناو جوڵەیەكدا ئارەزوی ژنبوون دەكات ، لە ناو جوڵەو خێراییەكی دیكەیدا ئارەزووی دەركەوتن و فۆرمیولەبوونی پیاوانەو پیاوبوون دەكات . پیاو بوونیش ئەو ماكینەی ئارەزووەیە كە لە ناو جوڵەو ماكینەی ئارەزووی بە مناڵبووندا ، ئارەزووی دەركەوتنی ژنبوون و ژنێتی دەكات . ژنبوون ڕەگەز نییە ، فۆرمێكی دەركەوتنی ناو پراتیكی ماكینەیەیەكی ئارەزووە . مناڵبوون ئەو سەیرورەو فۆرمە سەیرورەیەیی دەركەوتن و تەجەلابوونە كە ، لە ناو جوڵەو لەناو هەلومەرج و بارودۆخی هێزەكاندا ئارەزووی دەركەوتنی هەیە .

5

وتمان ژنێتی ، پیاوەتی و پیاوبوون ، مناڵبوون ، ئاژەڵبوون …. بوونی ئیمانانسین لە ناو سەیرورەو جوڵەی ڕەهادا . ژن ، پیاو ، مناڵ ، ئاژەڵ …. ئەمانە ئەو شوناس و هەویەبەخشینانەن كە ، هێزەكان ، ئیدۆلۆژیاو گوتارەكان بە مەبەستی كۆنترۆڵكردن و دیسپلینكردن و نوێنەرایەتیكردن دەیبەخشنەوە . ژن / پیاو ، مناڵ / گەورە ، دایك / باوك ، مرۆڤ / ئاژەڵ .. ئەمانە ئەو دوالیزمانەی پۆلێنكردنن كە لە ڕێگەیانەوە دەستەمۆدەكرێین . لە ڕێگەیانەوە كۆنترۆڵ دەكرێین ، لە ڕێگەیانەوە ئاراستە دەكرێین .. لە سەرو ئەم دوالیزمانەوە ، لەو دیو دابەشكاریی و پۆلێنكردنەكانەوە ، لەو دیو دژبەیەك و دژایەتییەكانەوە ، فۆرمی دەركەوتنی ئۆنتۆلۆژیی و كەینوونەیی هەیە كە تەنیا یەك هێڵە بەو شێوەی ئەگەرەكان ، تەواوی بوون و ئەگەرەكانی لە خۆیدا هەڵگڕتووە .

6

قسەوباسی ئێمە لە كۆمەڵێك دەركەوتن نییە ، لە كۆمەڵێك فۆرمیولەبوون نییە لە ئاستی واقعدا كە مەحكومە بە جەبری دەرەوەیەك كە خراپترین حاڵەتی دەركەوتن و مانێڤستبوونە . لادان و بەلاڕێدابردنی هێڵێكی بەرگریی و بەرهەڵستكاریی و فۆرمیولەبوونی ( بوونێكە ) كە لە ناو گوتاردایە . ژن ، پیاو ، مناڵ .. تەحریفكردن و تەشویهكردن و بەلاڕێدا بردنی ئەو بوونانەیە كە لە ئاستە ئیمانانسەكەیدا بە ڕەهایی لەناو یەكتردان ، بەڵام لە ناو هێڵێكی هەڵگەڕاوەدا دەكرێن بە فۆرمێكی دەركەوتنی فاشیستانە . فیمینیزم هێڵێكی هەڵگەڕاوەیە لە هەڵهاتن و لە سەیرورەی خۆی كە دەبێت بە گوتارو بە فاشیست . فیمینێزم فۆرمێكی فاشێستانەی كەڵگەڕانەوەی ژنبوونە و بووە بە ژن . ژنبوون ، پیاوبوون ، مناڵبوون بە ڕەهایی و بە خێرایی و بە جوڵەیەكی ناكۆتا هاتوو لە یەكتردان ، فیچقەكردننەكانن لەبەرانبەر ئەو ئاستەنگ و بەربەستانەی كە ڕێگرن لە ئەدای سروشتیانەی بوون لە سەیرورەكاندا . ژنبوون بەری نییە لە پیاو بوون ، پیاوبوون داڕنراو نییە لە منداڵبوون و مناڵێتی . ئەوەی وایكردووە مناڵبوون و مناڵێتی ، ژنبوون و ئافرەتبوون ، پیاوبوون و پیاوەتی لە ناو كات و وەقت و تەمەن و ڕەگەزو شوناسێكدا بێت گوتارەكانن . واتە گوتارێك ، ئیدۆلۆژییایەك دێت بۆ پێناسەكردن و دیاریكردن و ئاراستەكردن شوناس و پۆلێن و دابەشكاریی و جیاكاری دەبەخشێت . ئەمە تەنیا تایبەت نییە بە كۆمەڵگە وەبەلییەكانی خۆمانەوە . تەماشاكەین لە فەرەنساو و ئەڵمانیاو ئەمەریكا ، لە ڕۆژئاوادا ، لەسەر كارتی شوناسنامەو ناسنامەو فۆرمی زانیارییەكان هەمیشە دەبێت بنوسین : نێر یان مێ ، ژن یان پیاو .. لێرەوە تاوانباركردنی تەنیا كۆمەڵگە مەزهەبیی و ڕۆژهەڵاتییەكان بە پاتریاكی و پیاو سالاری قسەی پوچ و بێبنەمایە .

7

ئەو كاتەی بە ژنێك دەوترێت پیاوانە دێتە پێش ، پیاوانە هەڵسوكەوت دەكات ، پیاوێكە بۆ خۆی . یان بە ۆیاوێك دەوترێت هەڵسوكەوتی ژنانەیە ، ژنانییە .. حوكمێكی مۆراڵیی نییە كە ، بە چاوی كەم و زیاد و باش و خراپەوە لە یەكێكیان بڕوانین ، بەڵكو بەركەوتنێكی وجوودیی و كەینوونەیی و ئۆنتۆلۆژییە لە گەڵ دۆخێكی ناو سەیرورەدا كە لە فۆرمیولەبوونی لەو سیاقەدا پراتیككراوە . ئێمە لێرەدا قسە لە ئاستە ئۆنتۆلۆژیی – ئیماناسییەكەی ژنبوون و پیاوبوون دەكەین كە دەكەوێتە ئەو دیو موكم و موكمدانێكی مۆراڵیی یان سۆسیۆلۆژییەوە .

بەکلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەتە دەگات بەهاوڕێکانت

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies