نەوزادی موهەندیس : فیدڕاڵیەت ـ كورد كردیە نمونەی سیستەمی حوكمڕانی لەناوچەكەدا .

ئاشكرایە كە فیدڕاڵیەت ، یەكێكە لە جۆرەكانی سیستەمی حوكمڕانی و هەنگاوێكە لە هەنگاوەكان بە ئاڕاستەی دیاریكردنی مافی چارەنوسی گەلان و هەروەهاش شێوازێكی پەیوەندی ئیداری و خۆبەڕێوەبردنیشە لەنێوان ناوەند و هەرێمەكان لەلایەك و لەنێوان پێكهاتە جیاوازەكانی گەلانیشدا كە جیاوازی ئیتنی و ئاینی و مەزهەبی و ناوچەییان لە نێواندا هەیە و بەهەر هۆیەك بێت بە زۆر یان بەخۆشی لە چوارچێوەی وڵاتێكی خاوەن سەروەریدا پێكەوە دەژین .

فیدڕاڵیەت هێندەی مانای دابەشكردنی دەسەڵاتەكان و پێدانی ئازادیی بڕیارەكانە بۆ هەرێم و ناوچە و پارێزگایەكی دیاریكراو نیوهێندە مانای جیابونەوە و جوداخوازی ناگەیەنێت ، ئەم ڕاستیە لەسەر زەمینەی واقع دەبینرێت و بەرجەستە بوە لە سەدان ساڵەوە لەو وڵاتانەی كە سیستەمی حوكمڕانیان دیموكراسیە و بەشێوەیەكی ڕاستەقینە و ڕاستگۆیانە چەسپێنراوە و دیموكراسیەت لە سیستەمی حكومڕانیەوە بۆتە كەلتوری وڵات و گەلەكانیشی . بەڵام بەداخەوە لەسیستەمی حوكمڕانی تاكڕەوی و شمولیەكاندا لەبەرئەوەی دیموكراسی و بنەماو دروشم و ئایدیاكەی ڕاستۆگۆیانە نەوەرگیراوە و نە كاریشی پێكراوە و نە تێشگەیشتون لێی ، هەربۆیە هەمیشە و هەموو هەنگاوێكی كرانەوە و ئازادانە و سەربەستانە لەلایەن سەركردە و حیزب و ڕێكخراوە مەدەنیەكانەوە بە چاوی دوژمنایەتی و ناحەزی و تێكەدەرانە لێی دەڕوانرێت و هەربۆیەش لەسەر ئاستی حیزب و سەركردە و تەنانەت تاكەكانیش هەمیشە هێندەی حەزیان بە سیستەمێكی دیمكتاتۆری هەیە نیوهێندە خواستیان نیە فێری دیموكراسیەت ببن و پیادەی بكەن و بیكەنە بەرنامە و كەلتوری ژیانیان . هەربۆیەش گەلانی ناوچەكە لەپێش دەسەڵاتدارەكانیانەوە جگە لە سیستەمێكی داخراو و ناوەندی و شمولی و تاكڕەوی حەز بە سیستەمی دیموكراسی و كرانەوە و سەربەستی ناكەن و لەوپێناوەشدا فیدڕاڵیەت وەكو بنەمای پەیوەندی نێوان پێكهاتە جیاوزەكانی وڵاتەكانیشیان قبوڵ ناكەن و بەجوداخوازی و هۆكار بۆ جیابونەوە لە قەڵەمی دەدەن و بەهەموو شێوازێكیش دژایەتی دەكەن .
بەداخەوە كۆمەڵگاكان و شارستانیەتی ڕۆژهەڵاتی بەشێوەیەكی گشتی و بەتایبەتیش ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەبێ‌ بیكردنەوە و تێگەیشتنی قوڵ بۆ گۆڕانكاریەكانی سەردەم و ناوچەكە ڕاستەوخۆ دەكەونە دوژمنایەتی لەگەڵ هەر بیروبۆچونێكی نوێ‌ كە ببێتە هۆكاری گۆڕانگاری و تازەگەری لەناوچەكەدا ، كە هەمیشەش بە زیانی گەورەتر تەواو دەبێت بۆ ئێستا و ئایندەی گەلان و كۆمەڵگاكانی ناوچەكە .
فیدڕاڵیەت كە كورد لە عێراقدا لە ساڵی 1992 وە بە ڕەسمی كردویەتیە شێوازی پەیوەندی لەگەڵ بەغداد و بەو پەڕی ئازادی و سەربەستیەوە ئەم هەنگاوەی هەڵناوە و بەنیەتێكی پاكەوە بۆئەوەی لە چوارچێوەی دەوڵەتی عێراقدا بمێنێتەوە و پێكەوە ژیانێكی ئاسایی پیادە بكات و خۆشگوزەرانی دابین بكات و پێشكەوتن و گیانی لەخۆبوردەیی و ئارامی بچەسپێنێت لەناو هەموو پێكهاتەكانی گەلانی عێراقداو لەدوای ڕووخاندنی ڕژێمی بەعسی سەدامیش لە ساڵی 2003 دا بەهەمان شێوە توانی كە ئەو جۆرە لە شێوازی حوكمڕانی لە تەواوی دەوڵەتی عێراق و دەستوری هەمیشەیشدا بچەسپێنێت ، سەرەڕای هەموو دوژمنكاری و بەربەست و ڕێگریەكان لەلایەن شیعە و سونەی عەرەب و كەمایەتیەكانی تریشەوە بەڵام خۆشبەختانە دوای تێپەڕبونی شەڕی ناوخۆیی و 10 ساڵ ئەوسا هەمووان لە گرنگی و بایەخی فیدڕاڵیەت تێگەیشتن و ئێستا ئەوان لە پێش كوردا داوای چەسپاندنی دەكەن بە ناچاری و لە پێناو مانەوە و بەرژەوەندی خۆیاندا .
لە ئێستاشدا و لە سوریای ڕاپەڕیوو ماندوو و بەهیلاكچووی دەستی پیلانی تیرۆریستان و ناحەزانی گەلانی ئەو وڵاتە و دوای سەركەوتنە بێوێنەكانی كورد لە ڕۆژئاوای كوردستان و لەباكوری سوریادا و دوای تێپەڕبوونی نزیكەی 2 ساڵ بەسەر ڕاگەیاندنی كانتۆنە خۆبەڕێوەبەریەكانی كوردانی ڕۆژئاوا و چەسپاندنی دەسەڵاتی خۆجێی و تاڕادەیەكیش پاراستنی ئارامی و دابینكردنی خزمەتگوزاریەكان و پێشكەشكردنی نمونەیەكی جوانی پێكەوە ژیانی گەلانی ئەو ناوچانە لە كورد و عەرەب و ئێزیدی و ئاشوری و ئەرمەن و … هتد . هەموان پێكەوە گەیشتنە ئەو بڕیارەی كە لە ڕۆژی 5شەممە 17/3/2016دا بڕیاریاندا كە شێوازی فیدڕاڵیەت پەسەند بكەن بۆ پەیوەندی لەنێوان ناوەند و هەرێمەكەی خۆیان و هەرێمەكانی تریش كە لە ئایندەدا و لەسوریای نوێدا دێنە دروست بوون .
بەمەش كورد جارێكی تر سەلماندیەوە كە هۆكاری گۆڕانكاری گەورەن لەناوچەكەدا و بەبێ‌ چارەسەری مەسەلەی كورد و گەیشتنیان بە ئامانج و دەسەڵات و حوكمڕانی ئازادانەی خۆیان ناوچەكە هێنمی و ئارامی بەخۆیەوە نابینێت و گەرەكیشە گەلان و وڵاتانی ناوچەكەش ئەو ڕاستیە دانپیادا بنێن كە فیدڕالێەت باشترین شێوازی پێكەوە ژیانی گەلان و مایەی ئاشتی و ئارامی و پێشكەوتنە ، وەك هەموو ئەو وڵاتانەی كە پیادەی شێوازی فیدڕاڵیەت دەكەن لە دونیادا وەك ، ئەمریكا و بەڕازیل و سویسرا و ئیماراتی عەرەبی و هندستان و … هتد .
بە چەسپاندنی فیدڕاڵیەت لە سوریای نوێدا ، ئەوا كورد دەبێتە هۆكاری گۆڕانكاری گەورە لە سیستەمی حوكمڕانی ناوچەكەدا و وڵاتانی ناوچەكەش پێیان خۆش بێت یان نا نزیك یان دوور دەبێت خۆیان بگونجێنن لەگەڵ باهۆزی گۆڕانكاریەكانی ناوچەكە و دونیاشدا و ئیدی سیستەمە مەركەزی و شمولیەكان بە كۆماری و پاشایەتیەوە ناگونجێن لەگەڵ ڕۆحی سەردەمەكەدا كە تاكڕەوی و خۆسەپاندن و قۆرخكاری دەسەڵات و سیستەمی بنەماڵەیی و میراتگری و پێشێلكردنی مافی كەمینەكان و ناعەدالەتی لەخۆ ناگرێت .
وڵاتانی ناوچەكە هەر لە توركیا و ئێران و سعودیەو … هتد . پاڵوێراوی بەهێزن بۆ گۆڕانكاری لە سیستەمی حوكمڕانیاندا و تیرۆرو تیرۆریستان كە خۆیان دروستكەر و هاندەر و پاڵپشتی مادی و مەعنەوییان دەكردن دەبێتە هۆكار بۆ ئەو گۆڕانكاریانە لەو وڵاتانەداو لە قوڵایی جەماوەر و گەلەكانیاندا . ئیدی فیدڕاڵیەت دەبێتە سیمایەكی گەشی حوكمڕانی ئەم قۆناغ و سەردەمە و دەبێت هەموان چاوی لێبكەن و بۆ دەربازبونی خۆیان و دەسەڵاتەكانیشیان بێت و بۆ مانەوە و درێژەدانیش بە دەسەڵاتیان بێت دەبێت قبوڵی بكەن و فیدڕاڵیەت لەم قۆناغەدا بۆ هەموو ئەو سەركردە و سیستەمە حوكمڕانیە تاكڕەو و خۆسەپێنانە دەبێتە ( پیاڵە ژەهرەكە و بەناچاری دەبێت بینۆشن ) و لە فیدڕاڵیەتیشدا ئەو گەل و نەتەوانەی كە كەمینەن دەتوانن بونی خۆیان بسەلمێنن و ببنە كاراكتەری سەرەكی و هۆكاری چەسپاندنی ئاشتی و ئارامی لەتەواوی ناوچەكەدا و كوردیش لە پێش هەموانەوەیە خۆش بەختانەش دونیای ڕۆژئاوای بەهێز و باڵادەست ودیموكراسیش ئەم هەنگاو و مۆدێلەی حوكمڕانی لاپەسەندە .

بە کلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەتە دەگات بە هاوڕێکانت

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies