دکتۆر محەمەدئەمین عەلی : بزوتنەوەى گۆڕان و ترسى پاشەکشێ .

بەشى پێنجەم

لەڕێى عەقڵیەتى شۆڕشگێرى سەرکردە  بێهاوتاکەى هەردوو حیزبى دەسەڵاتدار ( پارتى دیموکراتى کوردستان ویەکێتى نیشتمانى کوردستان ) ناوەندى بڕیار توانى پلانێکى شەیتانى زیرەک بەرامبەر بەشەش پاکێجەکەى ئۆپۆزسییۆن ئامادەبکات بۆ ڕاکیشانى ئۆپۆزسیۆن بۆناو ئەو گێژاوە سیاسی و حکومڕانیە چاوەڕوانەکراوەى ئامادەیان کردبوو ، بەئالیەتێکى داڕێژراوى بێگوماناوى بۆ لەباربردنى شەش پاکێجەو هەموو هەوڵێک بۆ گۆڕانکارى ڕیشەیى و بێ ئومێدکردنى هاوڵاتى بەبزوتنەوەى گۆڕان و حیزبە ئۆپۆزسێۆنەکانى تروخوڵقاندنى ( ئاژاوەى )  فەوزاى سیاسى و کونترۆڵکردن و قۆرغکردنى شادەمارەکانى ئابوورى کوردستان و گەڕانەوەى بارودۆخەکە بۆجارى جاران ،  هەڵبەتە لەهەموو دۆخێکدا خراپترین سیستمى سیاسى لەباشترین ئاژاوەى سیاسى باشترە .

توانیان پرسە دەوڵەتداریەکان پۆلێن بکەن بەپێى هەستیارێتى لەپرۆسەى گۆڕانکاریدا ، هەرچى پرسە هەستیارەکانە وەک ( پرسى نەوت و داهاتەکان ، پرسى پێشمەرگە و ئاسایش و دەزگا هەواڵگرییەکان  ، پرسى سەرۆکایەتى و پەیوەندیەکانى  دەرەوە ) خرانە ژێرکۆنترۆڵى هەردوو سەرکردە بێهاوتاکەى یەکێتى و پارتى و کەمینەیەکى سەر بەبنەماڵە کەلێرەدا ئەتوانین ناویان بنێین تارماییەکى نادیار ( تارمایى دەسەڵاتێکى ڕاستەقینەى  نادیار  )   .

وە لەڕێى دروستکردنى چینێکى ملکەچ لەدەسەڵاتدارى بێدەسەڵات  کەشکۆمەندى خۆى لەدەستدابێت  لەناو هەر سێ دەسەڵاتە سەرەکیەکەى هەرێمى کوردستان لەدەسەڵاتى بەڕێوەبردن (حکومەتى هەرێمى کوردستان ) تا دەسەڵاتى یاسادانان و چاودێرى ولێپرسینەوە ( پەرلەمانى هەرێمى کوردستان ) و تا دەسەڵاتى دادوەرى بۆ چاودێریکردنى هەردوو دەسەڵاتى جێبەجێکردن و یاسادانان توانیان نوخبەو گشت پۆستەکان سووک بکەن لەلاى خەڵکى و ئەجیندا سیاسى و کۆمەڵایەتى و ئابووریەکانیان بهێننەدى  .

کاتێک جومگە ئەکتیڤەکانى وڵات کونترۆڵبکرێت لەلایەن تارماییەک لەدەسەڵاتى  ڕاستەقینەى ڕەهاى نادیار  ( تارمایى دەسەڵاتێکى ڕاستەقینەى ڕەهاى نادیار ) کەسنورى حکومەت و یاساو حیزبیشى بەزانبێت ! وە لەبەهەدەردانى سامانى سروشتى  ژێرئەرزو سەرخاکى کوردستان هیچیتری بەلاوە گرنگ نەبیت ، لەنەبوونى یاساو دەستور وسیستمدا  بەشێوەیەکى ئۆتۆماتیکى هەرسێ دەسەڵاتە سەرەکیەکەى هەرێم ئەبێتە دەسەڵاتێکى کارتۆنى ڕوکەشى لاوازى حەیابەرە  ، تەنانەت ئەوانەى بەعەقڵیەتێکى گۆڕانکارى لەلایەن حیزبە ئۆپۆزسیۆنەکانى ڕابردووەوە هاتونەتە پرۆسە سیاسى و حکومڕانیەکە هیچیان پێناکرێت ، پۆستەکان لەبرى بۆستى سەنگین و خزمەتکردن بن ، پۆستى بێ ناوەرۆک و حەیابەرە بوون ، بمانەوێ و نەمانەوێ  دەسەڵاتدارە ڕاستەقینە نادیارەکانى  کوردستان توانیان نیەتى باشى مرۆڤە دڵسۆزەکانى خۆیان و ئۆپۆزسیۆن لە نوخبەو کەسایەتى سیاسى و تێکنۆکرات لەهەرسێ دەسەڵاتەکە سەرەکیەکەى هەرێمى کوردستان لەدەسەڵاتى بەڕێوەبردن ، یاسادانان و چاودێرى و لێپرسینەوە ، دادوەرى سووک و لەکەدار بکەن ! بەتایبەتى پەرلەمان و ئەندام پەرلەمانەکان ، بەڕووکەش سیستمى سیاسى سیستمێکى پەرلەمانییە بەڵام لەڕاستیدا سیستمێکى بنەماڵەیى خێلەکی هەڕەمەکیە ؟ .

 دەسەڵاتدارێکى بێدەسەڵاتى دروستکراو کەشکۆمەندى خۆى لەدەستدابێت ، چۆن ئەتوانێت شکۆمەندى هاونیشتمانى و نیشتمانەکەى بپارێزێت ! چۆن ئەتوانێت دەستى حیزب و کەسایەتیە موقەدەسەکان لەسیستمى سیاسى دووربخاتەوە ، چۆن ئەتوانێت پێشمەرگە و ئاسایش و دەزگا هەواڵگرییەکان سەربەخۆو بێلایەن بکات ، چۆن ئەتوانێت دەسەڵاتى دادوەرى وداواکارى گشتى ئەکتیڤ و سەربەخۆ بکات ، چۆن ئەتوانێت  دەستەیەکى نەزاهەى چالاکى بێلایەن و دیوانى چاودێرى دارایى دابمەزرێنێت ، چۆن ئەتوانێت چاکسازى لەوەزارەتەکان بکات  ،ئەبێ چ گۆڕانکاریەکى پۆزەتیڤى پێبکرێت ؟ ! .

 ئەبوو بزوتنەوەى گۆڕان پیش ناردنەوەى وەزیرەکانى بۆماڵەوە هەڵوێستى بەرامبەر بێدەسەڵاتى وەزیرەکانى بەرامبەر بەدەسەڵاتدارە ڕاستەقینە نادیارەکان هەبوایەو بەلایەنى کەمەوە چەند بەرپرسێکى لەناوحکومەت دەست لەکارکێشانەوەى ڕابگەیاندایە ! لەهەمانکات نیەتى دەسەڵاتدارە ڕاستەقینەکانى بۆ هاوڵاتى ئاشکرابکردایە ، لەگەڵ ئەوەش کات درەنگ نەبووە ، باشترین هەڵبژاردە بۆ کاتى ئێستا کشانەوەیە لەو حکومەتە کارتۆنیە بێ سەروبەرەیەو درێژەدانە بەخەباتى پۆست مۆدیرن وەک ئۆپۆزسیۆن  .

ئەوەى تا ئێستا بزوتنەوەى گۆڕان کردویەتى لەخەبەرکردنەوە و بەئاگاهێنانەوەى هاوڵاتى لەحکومڕانى بنەماڵە شۆڕشگێرەکانى ڕابردوو ئەوەندە مەزن و پیرۆزە بەهیچ جۆرە نرخێک هەڵناسەنگێنرێت ، هەڵبەتە قۆناغەکە گۆڕاوە ناکرێت بەبەردەوامى قەوانە سواوەکانى ڕابردوو لێبدرێتەوە ( حکومڕانى حیزبى و بنەماڵەیى یەکێتى نیشتمانى کوردستان و پارتى دیموکراتى کوردستان ڕووى دیکتاتۆرەکانى پێش خۆیانى سپیکردووە  ، جومگە ئەکتیڤەکانى وڵاتیان کونترۆڵکردووە بەپرسى نەوت و داهات و سامانەسروشتیەکان  ، پرسى پێشمەرگە و ئاسایش و دەزگا هەواڵگرییەکان  ، پرسى سەرۆکایەتى و پەیوەندیەکانى  دەرەوە بێجگەلە بەهەدەردان و دزینى سامانى سروشتى  ژێرئەرزو سەرخاکى کوردستان بەناوى حیزبە شۆڕشگێرەکانى ڕابردوو ) ، دووبارە و سێبارەکردنەوەى ئەم زانیاریانە بوونەتە قەوانێکى سواوە ، ئەگەرى کاریگەرى نێگەتڤى لەپۆزێتڤ زیاترە  ، بڕواناکەم کەس هەبێت لەکوردستان بەئەندامە دڵسۆزە نیشتمان پەروەرەکانى یەکێتى و پارتیش بەم ڕاستیانە ئاشنانەبووبن .

دەسەڵاتێک دەستى بچێتە قووتى کۆمەڵێک هاوڵاتى خۆى لەبەر ئەوەى وەک ئەو بیرناکەنەوە بەهەمان مەبەست دەستى ئەچێتە قووتى گشت کۆمەڵگا ، سزادانى هاوڵاتى بەنەدانى مووچە بەبەهانەى سەیروسەمەرە باشترین بەڵگەیە .

کاتى ئەوە هاتووە دواى کاردانەوەى کارە دزێوەکانى دەسەڵاتدارە ڕاستەقینەکان نەکەوین ، گرنگ ئەوەیە خەباتى خۆمان بگوێزینەوە بۆ قۆناغێکى تر لەپێناو گەیشتن بەئامانجەگشتیەکانى بزوتنەوەکەو پتەوکردنى بنەماکانى دیموکراسى و پەروەردەیى و تەندروستى و ژینگە و گەشەدان بەسامانى مرۆیى و پاراستنى ئاسایشى کۆمەڵایەتى  کۆمەڵگاى کوردى ، گرنگ ئەوەیە شەمەندەفەرى گۆڕان بگەیەنینە شوێنى خۆى نەک بەکاردانەوە کار بکەین  ڕەش و سپى  ڕاست و هەڵە تێکەڵ بکەین و ئامانجەکانى دەسەڵاتدارە ڕاستەقینە نادیارەکان بهێنینەدى .

 کاتى ئەوەهاتووە  هەڵە بەهەڵە چارەسەر نەکەین ، وەک پێشتر ئاماژەم پێدا بزوتنەوەى گۆڕان ( جموجۆڵێکى سیاسى فیکرى مەدەنی نوێیە ،  دژ بەقوڵکردنەوەى ئایدۆلوجیا جیاوازەکان و پیرۆزکردنى پێکەوە ژیانێکى کۆمەڵایەتى شارستانى هێمن و ئارام ، لەسەر بنەماى پێشکەشکردنى خزمەتگوزاری  یەکسان بۆگشت کۆمەڵگا ) ئەگەر بەوردى پێناسەى بزوتنەوەکە هەڵبسەنگێنین جموجۆڵێکى سیاسى فیکرى مەدەنی یە نەک سەربازى ! دژ بەقوڵکردنەوەى ئایدۆلوجیایە نەک زەقکردنەوەى  ، داواى پێکەوە ژیانێکى کۆمەڵایەتى شارستانى هێمن و ئارام ئەکات دوور لەهەموو جۆرە توندو تیژیەک لەسەر بنەماى پێشکەشکردنى خزمەتگوزاری یەکسان بۆ گشت کۆمەڵگا ، لەبرى ئارامکردنەوەى کۆمەڵگا تازەبەتازە چەند ڕۆشنبیرێکى بەڕێزى بزووتنەوەکە داواى دامەزراندنى یەکەى سەربازى نەوەد ئەکەن بەراورد بەیەکەى هەفتاو هەشتاى یەکێتى نیشتمانى کوردستان و پارتى دیموکراتى کوردستان ؟ ، ئەگەر بڵێم ئەمە ئاواتى دەسەڵاتدارە ڕاستەقینەکانە لەوانەیە هەڵەنەبم ، ئەوان لەبەهانەیەک ئەگەرێن بۆ تۆمەتبارکردنى خەڵکى گۆڕانخواز ئەگەر خۆشیان توندوتیژى بەناوى بزوتنەوەکە بکەن ئاساییە بۆ دروستکردنى گێژاوى سیاسى  ؟ .

ئەوەى جێى دڵخۆشیە زۆرینەى خەڵکى گۆڕانخواز و پێشمەرگە کۆنەکانى ناو بزوتنەوەکەو ڕۆشنبیرەکانى بڕوایان بەچەک و توندوتیژى نییە ؟ باشترین چارەسەریش پەروەردەکردنى کۆمەڵگایە بە بەها مرۆڤایەتیەکان ، پێش ئەوەى کوردبین مرۆڤین پێویستمان بەکاڵکردنەوەى ئایدۆلۆجیایە ، ئەمانەوێ وەک مرۆڤێکى ئاسایى شکۆمەند لەکۆمەڵگایەکى هێمن و ئارام بژین بەبەختەوەرى و نەیەڵین  ( گێژاوى ) فەوزاى سیاسى لەکوردستان بمانگەڕێنێتەوە بۆ خاڵى یەکەم  ، خەڵکى ژیانى ئەوێ وەک مرۆژێکى ئاسایى  .

 لەبرى مزایەدەکردن لەسەر ئەم و ئەو کاتى ئەوەهاتووە ڕەخنەلەخود بگیرین ، هەڵەکانى ڕابردوو دوبارە نەکرێتەوە ، باشترین خەبات خەباتى مەدەنى پۆست مۆدیرنە وەک ئۆپۆزسیۆن تائەو کاتەى بەهیزى زۆرینە (دژە شەپۆلى گەندەڵى) دەست پێدەکەین دوورلەفەوزاى سیاسى کەخۆى لەسێ تەوژمى هاوتەریبى جیازاودا ئەبینێتەوە .

لە 10 و 11 – 3 2015 دا ، بابەتێکم لەسایتى ئاوێنە بڵاوکردەوە بەناونیشانى ( دژە شەپۆلى گەندەڵى ، ئەڵتیرنەتڤى خەباتى مەدەنى لەنەبوونى دامەزراوەى دەوڵەتدارى ) بەم دوو لینکەى خوارەوە : ئاوێنە 1 و ئاوێنە 2

تەوژمى یەکەم : ڕزگارکردنى عەقڵیەتى پاش زەبرى تاکى کورد بەبەرپرسە باڵاحیزبى و حکومیەکانەوە  بەچارەسەرى کۆمەڵایەتى بەشێوەیەکى شارستانى دوور لەهەموو جۆرە توندوتیژیەک ، واتا پەروەردەکردنى کۆمەڵگا ، گەرانەوەى متمانەو پەیوەندیە ئاساییەکان بۆ ڕایەڵەى کۆمەڵگا و ئاشناکردنیان بەبەها مرۆڤایەتیەکان ، ئارامکردنەوەى عەقڵیەت و ناخ و دەروون لەپێناو کۆمەڵگایەکى بەختەوەر و ئارام دوور لەهەموو کەشوهەوایەکى زەبروزەنگ و ترس و تۆقاندن ، لەڕێگاى گەرانەوە بۆ سیستم و یاسا ، لەم تەوژمەدا پێویستیەکى زۆرمان بەشارەزاو زانایانى دەروون ناسى و کۆمەڵایەتى ئەبێت .

تەوژمى دووەم : لەدوو هەنگاوى گرێدراو پێکدێت .

 هەنگاوى یەکەم : پێویستە بزانین کێن ئەوانەى وڵات بەڕێوە ئەبەن ( دەسەڵاتدارە ڕاستەقینە نادیارەکانى هەرێم ؟ یاخود ئەوانەى لەپشت دەسەڵاتدارە بێدەسەڵاتدارەکەى حکومەت و حیزبەکانى هەرێمەوەن ؟ هەرچەندە هەمووشمان ئەزانین کێن بەڵام خۆمانى لێ گێل دەکەین ! کاتى ئەوە هاتووە لەو دووڕوییە خۆمان ڕزگاربکەین بەبێ نیفاقى سیاسى بڵێین ئەو دووبنەماڵەیەو دارودەستەکانیان دروستکەرى قەیرانەکانن  .

هەنگاوى دووەم : دیاریکردنى خاڵە فیزیکى و عەقڵى و دەروونیە بەهێزو لاوازەکانى  کەسایەتیە دەسەڵاتدارە ڕاستەقینەکان ؟ ئایا هەڵگرى ڕەگەزنامەى عیراقن یاخود رەگەزنامەى وڵاتانى تر ؟ ئەتوانم بڵیم زۆربەیان ئەگەر گشتیان هەڵگرى ڕەگەزنامەى وڵاتانى دى نەبن ، چۆنێتى مامەڵەکردن لەگەڵیان بەشێوەیەکى شارستانى و یاسایى دوور لەهەموو جۆرە سوکایەتى  وتوندوتیژیەک .

 بالەمەودوا ئەو دووڕوویە وەلانێین ، پێش ئەوەى ڕاستگۆبین لەگەڵ یەک بالەگەڵ خودى خۆمان ڕاستگۆبین ، با لەهەڵمەتى بایکۆتى کۆمەڵایەتى بەرپرسەباڵاکان دەستپێبکەین ، لەبۆنە کۆکەڵایەتیەکانى وەک شەکراوخواردنەوە پرسەى کۆچکردووەکان ،  چیدى ماستاویان بۆنەکەین  وەک مرۆڤێکى ئاسایى هەڵسوکەوتیان لەگەڵ بکەین بالەناخەوە هەستبکەن کردەوەکانیان بەچ ئاستێکى گەیاندوون ، کاتێک مرۆڤ خودى خۆى لەبارچاو دەکەوێت ئەوسا ئەتوانێت بەخۆیا بچێتەوە .

تەووژمى سێهەم : بریتیەلەئاشکراکردن و دیاریکردنى ووردەکارى کۆمپانیاوپرۆژە و سامان و داهاتە جیاوازەکانیان ؟ وە چۆنێتى  فشارخستنەسەریان بەشێوەیەکى شارستانى و یاسایى سەردەمیانە لەدەرەوە و ناوەوەى هەرێم ؟ چ لەڕێگاى فشارخستنەسەر بەروبوومى پرۆژەو کۆمپانیاکانیان لەلایەن هاوڵاتیانى کوردستان یاخود فشارخستنە سەربەرژەوەندیەکانیان لەدەرەوەى وڵات لەڕێگاى دامەزراوە نێودەوڵتیەکان لەبەر ئەوەى زۆربەى دەسەڵاتدارە ڕاستەقینەو دەسەڵاتدارە بێدەسەڵاتەکانیش هەڵگرى ڕەگەزنامەى بیانین ، بۆ ئەم مەبەستە پێویستیەکى زۆرمان بەشارەزایانى دارایى و دیبلۆماسى ئەبێت ، میژووى مرۆڤایەتى پڕە لەم جۆرە ئەزموونانە وە بەچاوى خۆمان دیومانە ملیارەها دولاى دزراوى میللەتان چۆن لەدەرەوە بلۆککراون .

وەک چۆن (داتا ) زانیارى بەسوود و ترسناک بوونى نییە ، ئەوە مامەڵەکردنە بەزانیاریەکان وای لێ ئەکات بە سودبێت یاترسناک بەهەمان شێوە بڕیارى ڕاست و هەڵە بوونى نییە ، ئەوە کاتە دیارى ئەکات بڕیارەکە ڕاست بێت یاخود هەڵە ، بە بۆچوونى من و زۆرێک لەهاوڵاتى و گۆڕانخواز لەم ساتەوەختەدا گەڕانەوە بۆناو دەسەڵات و حکومەت ( ئەو حکومەتەى بەهەموو پێوەرەکان شکستى هێناوە و ڕووخاوە ) شکۆمەندى گۆڕان لەکەدار ئەکات و زیان بەپرۆسەى گۆڕانکارى گۆمەڵگا ئەگەیەنێ دەرئەنجام ئینتیما بۆخاک و نیشتمان ناهێڵێت ، گەشە بەبێمتمانەیى ئەدات و ئەوەندەى ترکۆمەڵگا توشى نیشانەکانى پاش زەبرئەکات ، بەداخەوە ئەبێ تاماوین لەوەهمى گۆڕانکاریدا بژین نەک گۆڕانکارى ڕاستەقینە ! .

بەبۆچوونى من وەرچەرخان و گۆڕانکارى ڕاستەقینە کاتێک دەستپێئەکات کەسەرۆک و بەرپرس و نوخبەپیش هاوڵاتى هەستبکات نەخۆشە و دانبنێت ( اعتراف ) بەعەقڵیەتى پاش زەبرى خۆی ، دواتر داواى لێبووردن لەکۆمەڵگا بکات تاڕزگاری ببێت لەعەقڵیەتى پاش زەبر ، هیچ نەبێت بەو پرۆسەیە ناخ و خودى خۆى ئاشت ئەکاتەوە پێش ئاشتکردنەوەى کۆمەڵگا تابتوانێت بە دەروون و عەقڵیەتێکى تەندروست مامەڵە لەگەڵ خود و کۆمەڵگا و پرسە هەستیارەکانى بکات و تواناى گۆڕانکاری هەبێت ، ئەگەر نا ، هیچى زیاتر نییە لەو کەسانەى لە وەهمى گۆڕانکاریدا ئەژین و لەناخەوە نەگۆڕاون .  

دواجار ئەوەى من نوسیومە بیروبۆچون و لێکدانەوەى خۆمە ، هەرچەند هیچ کات ڕاستى ڕەها بوونى نەبووەو لەیەکلا کۆنەبوونەتەوە و کۆشنابنەوە ،بەڵام ئەو وتەیەى ئەوسا ئەوترا ( دەسەڵاتدارەکان مێژوو ئەنوسنەوە )  چیدى ڕاست نییە بەتایبەتى لەسەردەمى ئێستاى جیهانگیریدا تادەسەڵات قەڵەمێکى ملکەچى بێشکۆمەندى دەستدەکەوێت بۆ شێواندنى ڕووداوەکان بۆ مێژوو هەزارەها قەڵەمى ئازادى ڕاستگۆ ڕاستیەکان تۆماردەکەن  .

بە کلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەتە دەگات بە هاوڕێکانت

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies