نەوزادی موهەندیس : ململانێ‌ سیاسیەكان عێراق بەرەو كوێ‌ دەبەن ؟

عێراق ئەو وڵاتە عەجیب و غەریبەیە كە هیچ كات ئاشتی و ئارامی و خۆشگوزەرانی بەخۆیەوە نەبینیوە لەدەستپێكی مێژوەوە تاكو ئێستا ، سەرەڕای بەپیتی خاك و سازگای ئاو و دەوڵەمەندی بە سەرچاوە سروشتی و مرۆییەكان . هەمیشە عێراق بۆتە گۆڕەپانی ململانێ ناوخۆیی و دەرەكیەكان و وڵاتانی دەوروبەر چاویان تێبڕیوە و هەوڵی داگیركردنیان داوە و كرودشیانەتە گۆڕەپانی یەكلاكردنەوەی ململانێكانیان .

هۆكاری سەرەكی ئەم دۆخە سیاسیە ناجێگیر و ئابوریە شلەژاوەش هەمیشە عێراقیەكان خۆیان بون ، چونكە عێراق بە پێكهاتەی جیاوازی نەتەوەیی و ئاینی و مەزهەبی هەمیشە بونەتە هۆكار بۆ دەستوەردانی بێگانەكان بۆ كاروباری ناوخۆی عێراق و دروستكردنی كێشە و ململانێكان .
یەكێك لە كێشە سەرەكیەكان و مەترسیدارەكانیش هەمیشە بریتی بوە لە كێشەی مەزهەبی نێوان عەرەبی سونە و شیعە ، و بەنهێنی و ئاشكرا لە ململانێیەكی تونددا بوون و هەر لایەكیان هەلیان بۆ هەڵكەوتبێت ئەویتریان چەوساندۆتەوە و پەراوێزیان خستوە لە حوكم و دەسەڵاتدا . بەدرێژای دەسەڵاتی پاشایەتی و كۆماریەكان و بەدرێژایی 83 ساڵی تەمەنی دەوڵەتی عێراقی كەمینەی سونە مەزهەب باڵادەست بوون و هەمیشەش شیعەیان وەك هاوڵاتی پلە دوو سەیركردوە و تەنها بە ڕەمزی بەشداریان لە دەسەڵاتدا پێكردوون وەك چۆن مامەڵەیان لەگەڵ كوردیشدا كردوە .. بەڵام دوای ڕزگاركردنی عێراق لە ساڵی 2003 وە و لە ئەنجامی هەڵبژاردنەوە زۆرینەی شیعە مەزهەب بونەتە باڵادەست و گەرەكیانە تۆڵەی 83 ساڵەی ڕابووردوو لە سونەكان بكەنەوە بە كوشتن و پەراوێزخستن و بچوككردنەوەیان و دەركردنیان لە چوارچێوەی بڕیار و ناوەندی بڕیاردا و بە كردارەكیش هەروایان كردوە وماوەی ئەم 13 ساڵەی دوای ڕووخاندنی ڕژێمی بەعسی صدامی عێراق نقومی خوێن و فرمێسك بوە و ماكینەی جەنگ و ململانێكان لە سوڕانەوەیەكی مەترسیداردان و عێراق و گەلەكەی بەرەو ئایندەیەكی نادیار دەبەن .
ململانێ‌ سیاسیەكان لە ئێستادا هێندە توندبونەتەوە كە هەموو هێڵە سوورەكانیان بەزاندوە و مەترسی جدی دروست بوە بۆسەر هەڵوەشاندنەوەی ئۆرگانەكانی دەسەڵات و دەوڵەتی عێراقی و ئەگەری نەمان وسڕینەوەی دەوڵەتێك هەیە بەناوی عێراق لەسەر نەخشە و جوگرافیای ناوچەكەدا .
ململانێكان چەند ڕەهەندیە و دابەزیوەتە خوارەوە بۆ ناو تەنانەت مەزهەبەكان خۆشیان ئەوەتا شیعەی باڵادەست كە لە چەند حیزب و ڕەوت و سەركردەی جیاواز پێكهاتوە لە ئێستادا ململانێ‌ ناوخۆییەكانیان گەیشتونەتە ئاستێك كە هەریەكەیان گەرەكێتی ئەویتریان بچوكبكاتەوە و بۆخۆی ببێتە پاڵەوانی گۆڕەپانەكە و هەموو ئۆرگان و دەسەڵاتەكان قۆرخ بكات و پەنا دەباتە بەر خۆپیشاندانی شەقام و ناڕەزایی و مانگرتنی پەڕلەمانتاران و چاوترساندن و تۆقاندن و كڕینی كەسایەتیكان بە پارە . حیزبی دەعوە و سەركردەكانی لە مالكی و ئەوانی تر لەناوخۆشیاندا لە ململانێیەكی توندان و گەرەكیانە حەیدەر عەبادی سەرۆك وەزیرانەكەی خۆشیان بگۆڕن و مالكی گەرەكێتی خۆی جارێكی تر ببێتەوە سەرۆك وەزیران ، بەڵام هەوڵەكانی شكستی هێناوە چونكە نە مەجلیسی ئەعلای ئیسلامی و نە ڕەوتی صەدر و فەزیلە و بەدریەكان و جەعفەریش پشتیوانی لێناكەن و تەنانەت مەرجەعیەتی باڵای شیعەش پشتی تێكردوە چونكە باش دەزانن مالكی و حیزبەكەی هۆكاری گەیشتن بەم دۆخە بوون .
سونەكانیش بۆ خۆیان لەناو خۆیاندا بونەتە ئاردی ناو دڕك و مەرجەعیەت و كەسایەتیەكی بەهێز و خاوەن نفوزیان نەماوە و لە ئێستادا لاواز و بێدەسەڵاتن و ناوچەكانیشیان لە ژێر دەسەڵاتی داعشدایە لە ئەنبار و موصڵ و صلاح الدین و … هتد .
كوردیش هەرچەندە لەدەرەوەی ماڵەكەی خۆیان بە ڕواڵەت یەك و یەكگرتوون كە هەرچەندە ڕۆژانی ڕابووردوو لە پەڕلەمانی عێراقدا ئەوەیان سەلماند كە هەندێك كەس هەن گەرەكیانە لە ئیجماعی كوردی دەربچن و بەدوای پلە و پۆستی خۆیاندا بڕۆنلاو گوێ‌ نەدەنە مەسەلە نەتەوایەتی و نیشتیمانیەكانی كورد و كوردستان . هەرسێ‌ لایەنی كورد و سونە و شیعەش هەمیشە لە ململانێدا بوون و بەپێی بەرژەوەنیەكانی خۆیان توند و خاویان كردونەتەوە .
لێرەدا پرسیار ئەوەیە ، كە دوای 13 ساڵ لە ڕوخاندنی ڕژێمی بەعس ئایا جیاوازی نێوان عێراقی ئێستا و سەردەمی بەعس چییە ؟ هۆكاری ئەم ململانێ‌ سیاسیە ناڕەوایانە چین ؟ ڕۆڵی حیزب و سەركردەكان چیە لەهەڵایسان و چارەسەریەكانی ململانێكاندا ؟ ئایا عێراق هەنگاو بە چ ئاڕاستەیەكدا دەنێت دیموكراسیەت یان دیكتاتۆریەتێكی نوێ‌ ؟ ئەی هەرێمی كوردستان لەكوێی ئەو ململانێیەدایە و ئایندەی كورد لە عێراقدا چی دەبێت ؟
بەدڵنیایی عێراقی ئێستا لەهەموو ڕووەكانەوە جیاوازە لە عێراقی سەردەمی ڕژێمی بەعس ، بەداخیشەوە بەرەو خراپ بوونی زیاتر چوە نەك باشتر بوون ، ئەوەتا لە ڕووی سیاسی و ئابوری و كۆمەڵایەتی و سەربازیەوە عێراقێكی ناجێگیر و ئابوریەكی داتەپیو و ڕووخاو و كۆمەڵگایەكی هەژار و نەخوێندەوار و برسی و بێكار و سەربازیەكی لاواز و بێهێز و ئیدارە و دەسەڵات و سیستەمێكی حوكمی لەرزۆك و گەندەڵ و بێ یاسایی هاتۆتە ئاراوە ، كە هیچ كات عێراق بە هێندەی ئێستا لەبەردەم مەترسی هەڵوەشانەدنەوە و لەیەكترزاندا نەبوە و نیشە . هەموو ئەمانەش لە ئەنجامی ململانێی سیاسی ناشەریفانەی حیزب و سەركردەكانەوەیە و ململانێكانیش بەهۆكاری سیاسی و ئابوری و بەرژەوەندی تەسكی حیزبی و سەركردەكان و هۆكاری ئاینی و نەتەوەیی و مەزهەبی لە پشتەوەیە و بەدڵنیایش هەموو حیزب و سەركردەكان ڕۆڵی خراپیان هەیە لە هەڵایسانی ئەم ململانێیەدا و دروستكردنی ئەم دۆخە بە ئەجێندای دەرەكی وڵاتانی ناوچەكە لە ئێران و توركیاو سعودیە و … هتد . لە ئێستاشدا چونكە خۆیان بەشێكن لە كێشە و ململانێكان ناتوانن ڕێگا چارەسەریەكان بخەنە ڕوو چونكە بڕیار بەدەستی كۆتایی نین و شكۆ و هەیبەتی عێراق و سەروەری عێراقیان خستۆتە ژێر پێی دراوسێكانەوە . گەر دۆخەكەش بەم شێوەیە بەردەوام بێت ئەوا بەدڵنیاییەوە لە ئەنجامی ئەم ململانێیەدا لەكۆتایدا لایەنێك یان چەند لایەنێك دەسەڵات دەگرنە دەست و دەبنە تاكڕەو ودیكتاتۆر و لە پێناو مانەوە و پاراستنی دەسەڵاتەكانیشیاندا سڵ لە بەكارهێنانی هیچ ڕێو شوێنێك ناكەنەوە دژی نەیار و یارەكانی دوێنێشیان و و ئەنجامیش دیموكراسی پێشێل دەكرێت و دیكتاتۆریەت جێگەی دەگرێتەوە .
ڕۆڵی كورد و ئایندەی كوردیش لەم نێوەندە شڵەژاوەدا بەڕاستی نادیارە ،چونكە كورد بۆخۆشی ئامادەسازی باش و توندوتۆڵی نەكردوە لەنێو ماڵی خۆیدا بۆ گۆڕانكاریە ناوخۆیی و ناوچەییەكان و ماڵێكی لێكترازاو و شڵەژاو و دوور لەیەكتری هەیە و بە قەیرانێكی سیاسی و ئابوری تونددا تێپەڕ دەبێت كە ئاسۆكانی دواڕۆژی زۆر لێڵ و تاریك كردوە.و ناوانێت بڕیارێكی یەكلاكەرەوە بدات نە بۆ سەربەخۆیی و تەنانەت بۆ ڕاپرسیەكی جەماوەریش بۆ یەكلاكردنەوەی چارەنوسی خۆشی لە عێراقدا .
كورد تا ئێستا دۆستی ڕاستەقینە و ڕاستگۆی نیە و هەموو بەناو دۆستەكانی ناوچەكەی لە عەرەب و تورك و فارس یەكو یەكگرتوون دژی مەسەلەی كورد و كورد هیچ كات نابێت پشتیان پێ‌ ببەستێت . دۆستەكانی دەرەوەشمان لە ئەوروپا و ئەمریكا و ڕوسیادا ئەوەندەی مەسەلە گەورەكەی ناوچەكەیان لا مەبەستە نیوهێندە مەسەلەی كوردیان لا مەبەست نیە و بەهۆی ئەو بارودۆخە ناجێگرە سیاسی و ئابوری و سەربازیەشی كە لە هەرێمدا ڕوویداوە و كودەتا بەسەر شەرعیەتی پەڕلەمان و حكومەتدا كراوە زۆر نیگەرانن و گەر بوون و مەترسی داعش نەبوایە ئەوا زۆر لە مێژبوو كورد و كوردستانیان بەجێدەهێشت .
هەربۆیە لە ئەنجامی ئەم ململانێ‌ ناڕەوانەیانە لە عێراق و كوردستاندا ، ئایندەی عێراق و هەرێم بەرەو تاریكی زیاتر هەنگاو دەنێت و بەمەش تەنها گەل و خاكی عێراق زەرەرمەند دەبێت نەك حیزب و سەركردەكان .

بە کلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەتە دەگات بە هاوڕێکانت

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies