محەمەد هەریری: نێرەموکی یان شڵەژانی ناسنامەی جەندەری؟!‏

بەشی یەکەم

بەر لە هەر شتێك کاتی ئەوە هاتووە هەندێك ناوی بازاڕی لە حاڵەتەکانی نەخۆشی یان دیاردەیەکی سروشتی ئادەمیزاد ‏بکەینەوە. زۆر لەو ناو و زاراوە شەعبیانە هەڵگری ناواخنی زۆر نێگەتیڤن، خودی ناوەکە جۆرێکە لە تووندوتیژی ‏لەفزی، وەک ژنانی و نێرە هەیتە و نێرەموکیش تا ڕادەیەك. ‏
بۆ ئەوەی ستەم لەو مرۆڤانە نەکەین کە خودا بەو شێوەی دروست کردوون، ئەگەر ئیمانداری! یان سروشت وای دروست ‏کردوون ئەگەر بێ ئیمانی! پێویستە هەموومان بە دیندار و بێ دینەوە بیر لەوە بکەینەوە، بۆی هەبوو خودا یان سروشت ‏وامانی دروست کردبا، واتە بە زمانی بازاڕی وەك نێرەموک لە دایك بباین. کەوا دروست نەبووین نە لە بلیمەتی دایک ‏و بابمانە، و نە لە بلیمەتی خۆمانە، تا شانازی بە جەستە و ناخ و دەروونی بێ کێشەی خۆمان بکەین، و لە بەرامبەریشدا ‏گاڵتە و سووکایەتی بەوانە بکەین کە وەك ئێمە پێرفێکت نین، یان ئەگەر کەسوکاری خۆمان بوون وەك تاوانبار و بەڵایەکی ‏گەورە لێیان بڕوانین، لە جیاتی گەڕان بە دوای چارەسەردا!‏
لە ڕاستیدا دوو جۆر نێرەموکی هەیە:‏

یەکەم: نێرەموکی جەندەری یان ناهەقیقی
دووەم: نێرەموکی بایەلۆژی یان هەقیقی

باسی هەردووکیان دەکەین بە کورتی و دوایی باسی هەڵوێستی دینی دەکەین لە هەمبەریاندا.‏

یەکەم: نێرەموکی جەندەری یان ناهەقیقی
ئەو ستەم و جەور و جیاکاریەی لەو کەسانە دەکرێت کە جەندەر دیسفۆریا ‏Gender dysphoria‏ یان شڵەژانی ناسنامەی ‏جەندەری ‏gender identity disorder (GID)‎‏ یان هەیە، ئاژەڵی دڕندەش وا ناکات بەرامبەر هاوتوخمەکەی. بەداخەوە ڕۆڵی ‏هوشیارکردنەوە خەڵک زۆر لاوازە لە میدیاکان، کە نەیانتوانیوە تا ئێستاش ئەو بابەتە بکەنە بابەتێکی گشتی، وا لە خەڵك ‏بگەیەنن کە مرۆڤ تووشی شڵەژانی ناسنامەی جەندەری هات مانای چییە؟! لە لایەکی تریش مامۆستایانی ئایینیش هیچ ‏ڕۆڵێکی پۆزەتیڤی مرۆڤدۆستانە ناگیڕن لەو بابەتە و زۆر بابەتی تریش، کە لە ناو کرۆکی دیندایە. زۆر حەدیس هەیە لەو ‏بوارە ڕۆڵێکی نێگەتیڤی خراپیان گێڕاوە لە شەیتانی کردنی ئەو رەگەزە، جا لەبەر نەبوونی زانیاری بێت لەو سەردەمە یان ‏لەبەر ناڕاستی حەدیسەکان بێت، یان لەبەر خوێندنەوەی هەڵە بێت بۆیان. دوایی باسی دەکەین.‏
ئێستا بابزانین جەندەر دیسفۆریا ‏Gender dysphoria‏ یان شڵەژانی ناسنامەی جەندەری ‏gender identity ‎disorder (GID)‎‏ چییە؟
شڵەژانی ناسنامەی جەندەری ‏gender identity disorder‏ بریتییە لەو حالەتەی کاتێك کەسێك هەست بە شڵەژان و ‏ناڕەحەتی دەکات چونکە هارمۆنیەت و گونجان نییە لە نێوان ڕەگەزی بایۆلۆژی و ناسنامەی جەندەری. مەبەست لە ڕگەزی ‏بایۆلۆژی بۆ نمونە پیاوە لە ڕووی جەستییەوە بەڵام لە ناخ و دەروونیدا هەست دەکات ئافرەتە، یان بە پێچەوانەوە لە ‏جەستەوە مێیە و لە ناخ ودەروونەوە نێرە.‏
یانی مرۆڤەکە دوو ناسنامەی هەیە، ناسنامەی لاشەیی کە لە دایک بوونەوە دیاردەکەوێت کە نێرە یان مێیە، ناسنامەی ‏جەندەری یش کە ئەو حالەتە دەروونییە و ناسنامەی دەروونیەیە، کە ئەو کەسە لە هەست و ناخیدا دەزانێت نێرە یان مێیە و ‏ڕەگەزی دیاری دەکات.‏
ئەوە جۆرێکە لەوەی کورد لە ڕووی ئیستیعارە و لێکچواندندا پێی دەڵێن نێرەموکی، هەرچەندە ئەوە نێرەموکی نییە. ژنانی و نێرە ‏هەیتەشی پێ دەڵێن بە پێی ڕەگەزەکە. نێرەموکی پێی دەڵێن الخنثي بە عەرەبی و بە ئینگلیزیش ‏Hermaphrodite‏ پێ دەڵێن. کورد بەو ‏کەسانەی جەستەی پیاوە و وەك ژن ڕەفتار دەکات دەڵێن نێرەموک، بەڵام سەرەڕای ئەوەش پێشیان دەڵێن: ژنانی، سەرژانی و ‏چەندین زاراوەی دزێوتر! بەو ژنانەش کە لە جەستەدا ژنن وەك پیاو مامەڵە دەکەن دەڵێن: نێرە هەیتە، و پیاوانی وشتی تریش. ‏
کەوابوو هەر نێرەموکەکە چاکترە، یانی دەتوانین بەو حالەتانە بڵێین نێرەموکی نا هەقیقیی، یان نێرەموکی جەندەرییە، کە زیاتر ‏دەروونیی و شڵەژانی هۆڕمۆنییە. 99٪ مرۆڤەکان ناسنامەی بایۆلۆژی و جەستەییان گونجاوە لەگەڵ ناسنامەی جەندەری. بەڵام ‏ئەوە مانای ئەوە نییە بەشێك لە مرۆڤەکان بەو شێوەیە لە دایك دەبن هیچ گوناه و تاوانێکی ئەوانی تێدا نییە، پێویستە لێیان تێبگەین ‏وەك هۆز وخێڵە سەرەتاییەکانی مێژوو ڕەفتار نەکەین لەگەڵ ئەو مرۆڤانەی، کە بە قەدەری خوا وا خەڵق کراون، خۆیان زۆر لە ‏ناڕەحەتی و کیشمەکێشی دەروونی نێوان قەدەری بایۆلۆژی و قەدەری جەندەرین، پێویستە باری سەرشانیان قورستر نەکەین، ڕیز ‏لە ئیرادەیان بگرین. ئەگەر جارەسەر کرا بە شێوەیەکی پزیشکی وزانستی زۆر چاکە، ئەگەر نەکرا تەواو ئیتر تۆ کاری خوات پێ ‏ڕاست ناکرێتەوە، ئەو وای دروست کردوە. ‏
شڵەژانی ناسنامەی جەندەری ‏gender identity disorder‏ حالەتێکی پزیشکی باوەڕپێکراوە، و زۆرجار چارەسەریش ‏دەکرێت، بەس ئەوە لە بیر مەکە کە ئەو حالەتە نەخۆشیەکی دەروونی وعەقڵی نییە. ئەو حالەتە بە شەق و پێلاقە و فشار و ‏سووکایەتی پێکردن چارەسەر ناکرێت وەك ئەو سێ چوار برایەی شارێکی کوردستان کردبوویان دژی برایەکیان کە پێی ‏وابوو خوشکیانە!‏
چارەسەری ئەو حالەتانە ئامانجی ئەوەیە ئەو هەموو ناڕەحەتی وشڵەژانیە دەروونیەی ئەو کەسە لابەن، کە هەست بە ‏نەگونجانی ڕەگەزی بایۆلۆژی وجەستەییان دەکەن لەگەڵ ناسنامەی جەندەریان.‏
چارەسەرەکان بە پێی ئەو کەسانە دەگۆڕێن، هەیە تەنها جل وبەرگی ئەو ڕەگەزە لەبەر دەکات کە لە ناخەوە هەست دەکات ‏ڕەگەزی جەندەری ئەوە، بە زمانیکی ئاسانتر خۆی نێرە لە ڕووی جەستەییەوە، بەڵام لە خیەوە لەبەر هۆکاری جەستەیی و ‏هۆڕمۆنی هەست دەکات مێیە وحەزی لە جل وبەرگی مێیەکانە و وەک ئەوان ڕەفتار دەکات.‏
هەندێکیتر چارەسەری هۆرمۆنی وەردەگرێت و نەشتەرگەریش دەکات بۆ ئەوەی وەك ئەو ڕەگەزە دەرکەوێت لە ڕووی ‏جەستەییەوە، وەك چۆن لە ناخ و دەروونیەوە هەستی پێ دەکات.‏

ماویەتی