عه‌بدوڵڵا که‌ریم مه‌حمود: به‌ سیناریۆی سه‌رکرده‌کان، براکان یه‌کتریان ده‌کوشت.

سوپاس بۆ کلیک کردنە سەر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان

شه‌ڕی ناوخۆی برا کوژی هیستریا ی خوین رشتنی براکانه‌ به‌ ده‌ستی یه‌کتری، به‌ فیت و سیناریۆ و به‌رنامه‌و نه‌خشه‌ی داگیر که‌رانی نیشتمان. یاریان به‌ عه‌قڵی سه‌رکرده‌کانی کورد کردوه‌ له‌ سه‌رده‌می ئه‌ماره‌ته‌کانه‌وه ده‌یان و سه‌دان زنجیره‌ شه‌ڕ له‌ نێوان براکان دا به‌رپا کراوه‌.
ئیمپراتۆری تورکی عوسمانی ئیسلامی سونی و ده‌وڵه‌تی فارسی سه‌فه‌وی ئیسلامی شیعه‌ به‌ پێ ی مه‌زاج و به‌رژه‌وه‌ندییه‌کانی خۆیان یاریان به‌ عه‌قڵی سه‌رۆکی ئه‌ماره‌ته‌ کورده‌کان و سه‌ره‌ک خێڵ و رابه‌ره‌ ئاینییه‌کانی کورد کردووه‌. شه‌ڕی خۆکوژی به‌رامبه‌ر یه‌کیان پێ ‌کردون، ده‌یان مه‌رگه‌ساتی تاوانیان به‌ کورد به‌ ده‌ستی کورد، به‌رامبه‌ر به‌ یه‌کتری پێ کردون.
ئه‌و یاده‌وه‌ریانه‌ی تراژیدیای خوین رشتن و تاڵانیانین له‌ لاپه‌ره‌کانی مێژووی کورددا تۆمارێکی شه‌رمه‌زاری و هستریاو شێتێتی و گێلێتی و رسواییه.
له‌دوای شه‌ڕی چڵدێرانه‌وه‌، تورکیاو ئێران له‌ سه‌دان سیناریۆ ی جیا جیا دا، گه‌مه‌یان به‌ عه‌قڵی سه‌رکرده‌کانی کورد کردووه، تا ئیستا ش ئه‌و گه‌مانه هه‌ر به‌رده‌وامه.
تورکیا و ئێران و عێراق ململانێ و شه‌ڕه‌ کانی خۆیان به‌ سه‌رکرده‌ی حیزبه‌ سیاسییه‌کانی کورد کردووه‌ بۆ ئه‌وه‌ی کورد به‌ کورد به‌ کوشت بده‌ن و خاکه‌که‌یان بکه‌ن به‌ دۆزه‌خی شه‌ڕگه‌.
له‌شۆڕشی ئه‌یلوولدا دوای ئاڵوزیی و ململانییه‌کانی نێوان باڵی مه‌کته‌بی سیاسی پارتی و باڵی مه‌لامسته‌فا له‌ ته‌موزی 1964تا ئازاری 1970 شه‌ڕی مه‌لای و جه‌لالی سه‌ریان هه‌ڵدا، ئه‌م نیشتمانه‌یان کرد به‌ شه‌ڕگه‌، ژیانیان له‌ هاوڵاتی کرد به‌ نه‌هامه‌تی و دۆزه‌خ. ده‌یان پێشمه‌رگه‌ و فه‌رمانده‌و کادرو سه‌رکرده‌یان له‌یه‌کتری کوشت. جه‌رگی سه‌دان دایکیان بڕیی و منداڵیان بێ باوک کرد و ژنیان بێوه‌ژن کرد. توندوتیژی و رق و کینه‌و بوغزو کوشتن و بڕین و تۆڵه‌ کردنه‌وه‌یان کرد به‌ کلتووری کورد.
دوای هه‌ره‌س، هه‌ڵگیرسانی شۆڕشی نوێ جارێکی تر حیزبه‌ سیاسییه‌کانی کوردستان له‌و گوندو شاخ و دۆڵ و نشێوی ناوچه‌ ئازادکراوه‌ کان به‌ بیانوی جیا جیاو به‌ سیناریۆی و به‌رنامه‌ی نه‌خشه‌ بۆ کێشراو، لوله‌ی چه‌که‌کانیان ئاراسته‌ی یه‌کتری کرده‌وه‌، به‌ربونه‌ گیانی یه‌کتریی و ده‌یان پێشمه‌رگه‌و کادرو فه‌رماندو سه‌رکرده‌یان له‌ یه‌کتری کوشت ….لاپه‌ڕه‌یه‌کی تری خۆکوژی وشه‌رمه‌زاری یان تۆمار کرده‌وه‌ .

دوای راپه‌رین و دامه‌زراندنی حکومه‌تی هه‌رێم جارێکی تر شه‌ڕی ناوخۆ له‌ شارۆچکه‌و شاره‌کانه‌وه‌ به‌رپا بوو، سه‌رکرده‌ی حیزبه‌ کوردییه‌کان هه‌موو توانای هێزی پێشمه‌رگه‌و ژێرخانی ئابوری ئه‌م نیشتمانه‌و میدیا زه‌به‌لاحه‌کانیان بۆ شه‌ڕی برا کوژی خسته‌وه‌ کار.
هه‌ر هه‌موو حیزبه‌کان ستراتیژی شه‌ڕی براکوژیان پێ ره‌وا بوو، هه‌رحیزبێک هه‌موو ماف و هه‌ق و ره‌واییه‌کی به‌ خۆی دابوو، ناهه‌قیشی بۆ به‌رامبه‌ره‌که‌ی دیاری کردبوو.
له‌ 1964 تا 1970 و له‌ 1994 تا 1998 کورد مێژوویه‌کی پڕ له‌ تاوانی برا کوژی به‌رده‌وامی هه‌بووه‌. ده‌یان چیرۆکی تراژیدیای جه‌رگ بڕی وا ده‌بینرێت ئه‌و جۆره‌ کوشتنانه‌ی کورد به‌رامبه‌ر به‌ کورد کردویه‌تی له‌ نێو هیچ گه‌ل و وڵاتێکی دنیادا رووی نه‌داوه‌، ده‌یان تاوانی جانه‌وه‌رانه‌ی یه‌کتر کوشتن و دیل کوشتن و دزی و تاڵانی و زوڵم و سته‌می غه‌دری تا سه‌ر ئێسقانیان به‌رامبه‌ر به‌ یه‌کتری کردوه‌.
تا ئیستا گرێی ئاڵۆزی جه‌لالی و مه‌لایی له‌ ساڵی 1964تا ئیستا 2021، ئه‌وه‌ 57 ساڵە هه‌رماوه، حیزبه‌کان ئه‌و گرێی رق و کینه‌ و بوغزانه‌ ده‌که‌ن به‌ وشه‌ی ناشیاو جنێوی تازه‌و رۆحی تازه‌ی به‌ رق و کینه‌ی نوێ و، وانه‌ی نوێی دژایه‌تی پێ په‌روه‌رده‌ ده‌که‌ن. گه‌نجه‌کان به‌و جۆره دیارده‌ نه‌شیاوانه‌ مدمین ده‌که‌ن، به‌ کلتووری توندو تیژی و دژایه‌تی یه‌کتری و دڵره‌ق بن به‌رامبه‌ر به‌ یه‌کتری بۆ ئه‌وه‌ی دوژمنایه‌تی یه‌کتری بکه‌ن. تۆڵه‌ به‌ جۆرێک له‌ ناخی زۆربه‌یان دا چێنراوه‌ به‌ خوینی یه‌کتری تینون. حیزبه‌ کوردییه‌کان به‌ جۆرێک لایه‌نگرو ئه‌ندامه‌کانیان په‌روه‌رده‌ ده‌که‌ن. ئه‌و حیزب و ره‌نگه‌ی وه‌ک خۆیان نه‌بێت مایه‌ی گومانه‌ و دوژمنه‌ ده‌بێت به‌رامبه‌ری بوه‌ستیته‌وه.
تا ئێستا سه‌رکرده‌ی حیزبه‌ کوردییه‌کان دانیان به‌وه‌دا نه‌ناوه‌، شه‌ڕی برا کوژییه‌کانیان هه‌ڵه‌یه‌کی گه‌وره‌یه‌، تاوانی مێژووییه‌ و خۆیان مه‌قاش و ئامێری ده‌ستی داگیرکه‌رانی نیشتمان و سێبه‌ری دوژمنانی کورد بوون، به‌ بڕیاری تورکیاو ئێران ئه‌م خاکه‌یان کرد به‌شه‌ڕگه‌، براکانیان به‌یه‌کتری به‌ کوشت ده‌دا. دوای زنجیره‌ شه‌ڕه‌کان و تراژیدیای خوین رشتنی برا کوژی، سه‌رکرده‌کان ده‌ڵێن: ئێمه‌ شه‌ڕمان هه‌ڵنه‌گیرساندوه‌.
شه‌ڕی براکان، بڕیاری سه‌رکرده‌کان بوو. له‌ عه‌قڵی نا حه‌کیمانه‌و ده‌رونی سه‌رکرده‌کانی کورده‌وه‌ له سه‌ره‌وه‌ شۆ ڕبوه‌ته‌وه‌ بۆ خواره‌وه‌، کردیان به‌ گرێی یه‌کی ئاڵۆزی سایکۆلۆجی خۆیان و خه‌ڵک. هه‌ر ‌ سه‌رکرده‌یه‌کیان خۆی به‌ تاقه‌ سه‌رکرده‌ی پێشه‌نگ ده‌زانێت، له‌ گۆشه‌ نیگایه‌کی بیر ته‌سکی حیزبه‌که‌یه‌وه‌، هه‌موو به‌ها باڵاکانی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی و کلتووری کورد و خوینی شه‌هیدان و جینۆسایدی کورد ده‌که‌ن، به‌ قوربانی ده‌سه‌ڵاتی نه‌رجسیه‌تی خۆیان و خانه‌واده‌و بنه‌ماڵه‌و حیزبه‌کانیان.
له‌م ستونه‌ رۆژنامه‌وانییه‌دا، راستیه‌کی ترژیدیای زۆر تاڵه بێ ئه‌وه‌ی یه‌ک وشه‌ی نه‌شیاوی تیا بێت، به‌رێزان تکایه‌ بفه‌رمون گه‌ر ره‌خنه‌تان هه‌یه‌، به‌زمانێک بینوسن په‌یره‌وی ئه‌ده‌بی ره‌وشتی رۆژنامه‌وانی و نوسین بکه‌ن ، بێ ئه‌وه‌ی هه‌ستی هیچ که‌س و لایه‌نێک برینداربکرێت.
+ره‌خنه‌ ی لۆجیکانه‌ بۆ ئه‌وه‌ نیه‌ ، سه‌نگه‌ر له‌ به‌رامبه‌ره‌که‌ت بگریت، بۆ ئه‌وه‌یه‌ ، هه‌ردوولا به‌ زمانێک بدوێن رێزو خۆشه‌ویستی و یه‌کتر قبوڵ کردن بێت بۆ ئه‌وه‌ی له‌ یه‌کتری بگه‌ن، کام راو و بۆچون و شیته‌ڵکردنه‌وه‌، له‌ به‌رژه‌وه‌ندی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانی دا بێت، هه‌ردوولا قبوڵی بکه‌ن.

سوپاس بۆ کلیک کردنە سەر تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان