محەمەد بەرزی: بەڵای گەندەڵی.

گەندڵی سیاسی بریتییە لە خراپ بەکارهێنانی دەسەڵاتی گشتی، بۆ ئامانجی نایاسایی. یان: تاوانی بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ بەرژەوەندی تایبەتی. بە گشتیش ئەم خیانەتە ناشیرینە بە نهێنی ئەنجامدەدرێت، کەسانێکی چاوچنۆکی مفتەخۆر پێی هەڵدەستن، کە تەنها خەیاڵیان لای گیرفانی خۆیانە و بە هیچ تێر ناخۆن، هێز و دەسەڵاتی پێشێلکردنی یاسایان هەیە. ئامانجەکەشی بریتییە لە:

1 – دزی و فێڵ و ساختە .

2 – وەرگرتنی بەرتیل و دیاری گرانبەها .

3 – سپیکردنەوە و ئاودیوکردنی پارە .

4 – یاریکردن بە ئەنجامی هەڵبژاردن و پەردەپۆشکردنی ڕاستییەکان.

بێگومان هەموو دەسەڵاتێکی سیاسیش بە شێوەی جیاواز، ئەگەری تووشبوونی بە پەتای گەندەڵی هەیە. گەندەڵیش چەند جۆرێکە، بڵاوترینییان بریتیین لە: خزمایەتی، بەرتیل، ڕووتاندنەوە و بەکارهێنانی دەسەڵات بۆ بەرژەوەندی تایبەت.

ئاشکرایە لە هەندێک وڵاتدا، کە یاسا سەروەرە، داواکاری گشتی و هێزی پۆلیس و ئاسایش، دەسەڵاتی رەهایان هەیە و زۆر بە چاکی توانای لێپرسینەوە و بەرەنگاربوونەوە و بنبڕکردنی گەندەڵییان هەیە. بەڵام لە هەندێک وڵاتی تردا، کە بنەماڵە و حیزبە سیاسییە خۆسەپێنەرەکان بە تۆبزی حوکم دەکەن، یاسا و هەموو جومگەکانی دەوڵەت بە کەڵەگایی بۆ بەرژەوەندی خۆیان قۆرخدەکەن، داواکاری گشتی و هێزی پۆلیس و دەزگای چاودێری دەبن بە پارێزەری گەندەڵکاران. هەر بۆیە لە ژێر سایەی ئەو جۆرە دەسەڵاتە پاوانخوازانەدا، مافی مرۆڤ پێشێلدەکرێت و ڕۆژ لە دوای ڕۆژیش ڕێژەی گەندەڵی هەڵدەکشێت و وەک خۆرە هەناوی کۆمەڵگا دادەوەشێنێت. ڕاستەوخۆش کاردەکاتە سەر داهاتی وڵات، بەمەش هەموو کەرتە گرنگەکان، تووشی پشێوی و پاشەکشە و دواکـەوتن دەبن.
گەندەڵی یەکێکە لە مەترسییە هەرە گەورەکانی بەردەمی پڕۆسەی بوژاندنەوەی ئابوری. لە بواری سیاسیشدا، شکستی گەورەی بەردەمی دیموکراسی و حکومەتی پاکی نیشتمانییە. لە هەڵبژاردنەکانیشدا، پڕۆسەی هەڵبژاردن و دامەزراوەکانی یاسادان تووشی ئیفلیجی دەکەن. پەڕلەمان دەبێتە پەڕلەمانێکی کارتۆنی دەستەمۆی بێ ئیرادە، کە هیچ ڕۆڵێکی لە یاسادانان و بڕیارە سیاسییەکاندا نابێت و لا لە کێشە ڕەواکانی خەڵکی ناکاتەوە. لە دادگاکانیشدا ئەوەی بوونی نەبێت سەروەری یاسایە. پاشان گەندەڵی لە بەڕێوەبردنی وڵاتدا، دەبێتە هۆی پێشێلکردنی ئازادی و دادپەروەری و یەکسانی و بڵاوبوونەوەی بێکاری و هەژاری و دانانی کەسانی نەشیاو لە شوێنی شیاودا و هەموو دامەزراوە خزمەتگوزارییەکان لە ئەرکەکانی خۆیاندا پاشەکشەدەکەن. دامەزراوەکانی دەوڵەتیش تووشی کەمتەرخەمی و بێسەروبەری دەبن، خزمەتگوزارییەکان بە شێوەی یەکسان دابەش ناکرێن، کۆمەڵگا دووچاری قەیران و پشێوی و برسێتی دەبێتەوە. حکومەتیش جگە لە حکومەتێکی پۆلیسی ستەمکاری بەرژەوەندی خواز، هیچی تر نابێت. باشترین نموونەش حکومەتی ئەمڕۆی هەرێمی کوردستان و عیراقە. دیارە هۆکارەکانی بڵاوبوونەوەی گەندەڵیش زۆرن، کە لێرەدا ئاماژە بۆ هەندێکیان دەکەین:
1– نەبوونی دیموکراسی. سەرۆک و ئەندامانی خێزانەکەی هەموو شتێکن، هیچ کەس و لایەنێکی خوارخۆیان ناتوانن بە بڕیار و ڕێنماییەکان لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بکەن.
2 – پێشێلکردنی یاسا و لاوازی دادگاکان و دەزگای چاودێری.
3 – نەبوونی ئازادی، کە دەسەڵاتی خۆسەپێنەر هۆکارێکە بۆ بەرتەسککردنەوەی ئازادی گشتی و سەرکوتکردنی دەنگی ئازاد. بەمەش گەندڵکاران بێ ترسی فشار و دەنگی رکابەر ، بەردەوامی بە خیانەت و گەندەڵی خۆیان دەدەن.
4 – هەژاری و کەمی مووچەی فەرمانبەرانی کەرتی گشتی و بێکاری و بەرزبوونەوەی ئاستی ژیان و گوزەران.
5 – نە بوونی کەسی شیاو لە شوێنی شیاودا و پڕکردنەوەی پۆستە گرنگەکان، لە لایەن خزم و دۆست و نۆکەرە بێ تواناکانی گەندەڵکارانەوە.
6 – ڕەوشت، دیارە ڕەوشت پاڵنەری سەرەکی هەموو مرۆڤێکە بۆ کاری چاکە، یان خراپە. کەسانی خاوەن ڕەوشتی بەرز و دەستپاکی ڕاستگۆی لە خواترس ، دوورن لە خیانەت و خراپە، بەڵام بە پێچەوانەوە کەسانی بێ ڕەوشتی چاوبرسی، گویێ نادەنە دزی و خراپە و سەرپێچی، کۆش لە هیچ ناکەن و بە ئاسانی دەستدرێژی دەکەنە سەر مافی کەسانی تر.
7 – بەکارهێنانی سامانی گشتی بۆ پڕۆژەی وەبەرهێنان.
8 – باج وەرنەگرتن لە کۆمپانیا و دامەزراوەکانی کەرتی تایبەت، کە سەر بە دەسەڵاتن و زیادکردنی باج و سەرانە لەسەر هاوڵاتییان.

9 – لاوازی ڕۆڵی کۆمەڵگا و دامەزراوەکان، لە چاودێریکردن و دۆزینەوە و ئاشکراکردنی گەندەڵیدا.
10 – بێباکی و نزمی ئاستی ڕۆشنبیری و بیرکردنەوەی هاوڵاتییان، کە بە ئاسانی لە خشتەدەبرێن و پشتگیری و هاوکاری دزەکان دەکەن، لە هەڵبژاردنەکانیشدا دەنگییان پێدەدەن، لە هەمان کاتدا بێ توانایی ڕای گشتی بۆ دیاریکردنی لایەنی سیاسی پاک و دڵخوازی خۆیان.
ئەوەی شایانی باسە گەندەڵی هۆکاری سەرەکی دواکەوتنی گەلان و ڕوخانی پایەکانی دەوڵەت و شارستانییەتە، لە ئەنجامیشدا دەوڵەت ڕووبەڕووی لاوازی و پووکانەوە دەکات و بە ئاسانی تووشی هەرەس و نسکۆ و نەمانی دەکات. ئاشکراشە ئەمڕۆ سیاسییەکان و دەسەڵاتدارانی کورد، لە هیچ گەندەڵییەک خۆیان ناپارێزن . هەموو خەون و خولیا و سەودایەکی ژیانیان تەنها پارە و سامانە. کار گەیشتۆتە ئەوەی هەر لە پێناوی پارەدا، هەزاران خانو و باڵەخانە و زەوی و زار بە عەرەب بفرۆشن و دیموگرافی و شوناسی ڕەسەنی شار و گوندەکانمان، وەکو کەرکوک و ناوچە دابڕاوەکان بگۆرن ، ئەوەی بەعسیش بۆی نەکراوە بۆی تەواوبکەن. پاش چەند ساڵێکیش حکومەتی عیراق بە تۆپزی لە هەرێمدا سەرژمێری بۆ ڕێژەی کورد و عەرەبمان بۆ بکات. جا ئەو کاتە سیاسییە خەمساردە بازرگانەکان، چییان بۆ کەرکوک و خانەقین کردووە، هەر ئەوەندەشییان بۆ سلێمانی و هەولێر و دهۆک پێ دەکرێت. هەر خواش خۆی دەزانێ چارەنووسی ئەو میللەتە کڵۆڵەمان بەرەو کام هەڵدیر دەڕوا.
لەدواجاردا ئەوە ماوە بڵێم: ئەمڕۆ لە کۆمەڵگاکەماندا هەموو جۆرەکانی گەندەڵی ( سیاسی، ئابوری، خاک فرۆشی و بەدڕەوشتی ) ئەوەندە بڵاوە، دۆخێکی وایان هێناوەتە کایەوە، کە بە درێژای مێژوو میللەتەکەمان تووشی بارودۆخی وا خراپ نەبووە. ئەوەتا خەڵکی لە تاو برسێتی و نەداری و بێکاری و زوخاوی هەرا و بەڵاوە، ئەوەندە ناخیان وێرانە، بە ناچاری ئاوات بە نان و ئاو و کارەبا و شــــەقـی داگیرکەران دەخوازن.. بە ڕاستی مرۆڤی ژیر و بە ئاگا ناتوانێ سەر لە کاری ئەم دەسەڵاتە بێباکە دەربکا، هەر دەڵێی قوڕقوشمی کراوەتە ناو گویێ، نازانێ لێشاوی دزی و گـەنـدەڵی و زۆر و ستەم، تەخت و تاراجی زۆرداران ڕادەماڵێ و کارەساتی گەورە و گران بە دوای خۆیدا دەهێنێ.

تێبینی : بۆ ئەم باسە سود لە چەند سایتێکی عەرەبی وەرگیراوە.

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies