ئەبوبەکر جاف : سابڵاغ و كوردبوون و فەریناز .

 

“1”

ژیل دولوز و پییەر بۆردیۆ لە مەهاباد .
دولوز لە باس و خواس لە سەر كەمینەكان ، باس لە داهێنان و خولقاندنی فۆرم و شێوازی نوێ و نامۆ و جیاوازی هەڵهاتن و بەرگری دەكات . كەمینەبوون و بوون بە كەمینە ستایڵ و فۆرمی ژیانكردن و لە ناو ژیاندا بوونە ، بە جیاواز لەو گوتارە باوەی دەسەڵات و دیسپۆزیتیڤەكانی دەسەڵات ، كەمینە لە میانە و لە ڕێگەی كاری دەگمەن و كاری ناوازەو غەریبەوە هەم هەڵدێن هەمیش بەرەنگاردەبنەوە.
كردەی مەرگ و خۆ كوشتنی فەریناز ئەو بەرگرییە كەمینەیەییە كە لە ناو تۆڕ و دیسپۆزیتیڤەكانی دەسەڵاتی ناسیۆنال – مەزهەبی ئێراندا ، كردەیەكی جیاوازو ناوازەو غەریبی خولقاند. فەریناز جیاواز لە هەر كارێكی عادەتی و دەستەجەمعی ، كردەیەكی ناوازەو دەگمەنی نواند . بەڵام ئەم كردەی كەمینە و كەمینەخوازییە بەرمەبنای “هابیتوسێك ” بیناكراوە . هابیتوسێك كە جەبرێكی ستراكتۆری هەیە ، جەبرێكی ستراكرتۆری كە دەركەوتەكانی جیاوازە .
سابڵاغ و وێنەی سابڵاغییەكان و ئەتمۆسفێری خەیاڵی ” مەجازی و ئەكتوێلی ” مەهابادییەكان ، زەمەنێكە ناچار كراوە بە دەركەوتن و مانێڤستبوونێك كە دەبێت جیاواز بێت . ئەوەی لە سابڵاغ ” مەهابادی ” چاوەڕوان دەكەین ، جگە لە كوردبوون چی وێنە و وێناكردن و كردە نواندنێكە ؟ جگە لە كوردبوون هەر چاوەڕانی و هەر دەركەوتنێك جگە لە كورد بوون نامۆ و نەشاز دەكەوێتەوە . چاوەڕوانی حەرەكە و جەرەیانێكی چەپی كۆمۆنیستی ، ماركسیستی ، فیمینیستی.. چاوەڕوانییەكی نەزۆكەو ، هەمیش دەرچوونە لەو جەبرە ستراكتۆری و دیتێرمینانەی كە مەهاباد وەك مومكینات و شیمانە لە خۆیدا هەڵیگرتووە . خەیاڵی كوردێك ، پەیوەندی خەیاڵی كوردێك بە پەیوەند بە سابڵاغەوە ، خەیاڵێكی كوردیی و كوردانەیە ، ئەمەش بە جەبرو و هابیتوسێكی ماوە درێژ و ئەو حیكایەتانەی لە مەهابادەوە بۆمان ماوەتەوە . حیكایەتی كۆمار ، تراژیدو لە سێدارەدان ، زیندانی … ئەم ڕوداوە ، ئەم مەرگە لە هەر شوێنێكی دیكە ، لە هەر جێگەو جوگرافیایەكی دیكەدا بوایە ، ماناو ئاست و دەركەوتن و فۆرمی پەرچەكرداری دیكەی بە خۆوە دەگرت . ناونان و ناولێنان لە مەرگی فەریناز یەكلابۆتەوەو لە خۆیدا هەلێگرتووە و بەهێزترین تەفسیرێك ئەوەیە ” كە مەهابادو فەرینازی مەهابادی و سابڵاغی لە سەرەتاو كۆتاییەوە ماڵە بە سەركوردەوە .
كوردەكان ڕاستە زۆرێنەی مەهاباد پێك دێنن لە ڕوی ژمارەوە ، بەڵام ئەدەبیاتی بەرەنگاری و بەرگری و میكانیزم و هێڵەكانی هەڵهان و قەڵەمڕەویی دروستكردن و قەلەمڕەوی دروستكردنەوە لە مەهابادا ، لە سەر ئەدەبیات و میكرۆسیاسەتی كەمینە ئەژمار دەكرێن . ئەم كردەیە ، مەرگی فەریناز لە ناو میكرۆ سیاسەتی كوردەكاندایە ، جەبرێك ئەم كردەو بەرگرییانە دەخولقێنێت . پێشوتر یەكلاكراوەتەوە ، پێشوتر ، كوردبوون و بە تەنگەوەهاتنی كوردبوون و دەرگیربوونی ڕۆحی كوردبوون و دەركەوتە كەمینەییەكانی بە شێوازی جیاواز لە مەهاباددا یەكلاكراوەتەوە . ئێمە جگە لە كوردبوون و فۆرمەكانی هەڵهاتن و بەرگریكردنی كوردییانە و میكرۆسیاسیانە ، چاوەڕوانی ئاستێكی دیكەی دەركەوتن و مانێڤستبوونی مانا ناكەین .

” ٢ “

ماناکانی مەرگ و مەرگی فاریناز .
مەرگ بۆ خۆیی و لە خۆیدا بێ مانایە . مەرگ بۆ خۆی و لە خۆیدا ئـاست و ڕەھەندێکی ھەیە کە لەگەڵ خۆیدا دەیبات ، ئـەوەی گرنگە لە مەرگ و ماناکانی مەرگدا پەیوەندی بە ئـێمەوە ھەیە . مەرگ و ماناکانی مەرگ لە کۆنتێکست و پەیوەندی ھێز و بەریەککەوتنی ھێزەکاندایە .. مەرگ و ناولینانی مەرگ لە ناو ھەلومەرج و کۆنتێکست و پەیوەندی ھێزەکاندایە . ھەموو مەرگێک بۆ ئـێمەیەو ماناو ئـاست و دەلالەتەکانی بۆ ئـێمەیە. مەرگ ڕوداوێکیشە بە پلەی ئـیمتیاز بۆ ئـێمە . ناونان و ناولێنانی مەرگێک پێشوەخت یەکلاکراوەتە بە جەبرو ناچاری و پێویستی ناوەکی ، مەرگی خانمێکی کوردی مەھابادی جیاوازە لە مەرگی خانمێک لە تاراندا ، لە مەرگی مادام و مادمۆزێلێکی پاریسی…
ناسیۆنالیزم خەیاڵ و ھێماو ڕەمزو زمانی ھێماییە بە شتەکانوە نوسراوە.سروشت بە بوون و پەیوەندییەک دەدات کە پڕی دەکات لە ئـیمکان و شیمانەی دەرکەوتن بە پێی ھەلومەرجێکی تایبەت.شەرەف و ناموس و کەرامەت و شکۆی ئـینسانێک وەک ئـینسانێکی ڕووت و قوت کە تەنیا لە دۆخی مرۆڤ بوونیدا بێت چ مانایەکی نییە . ڕوداوێک بۆ ئـێمەو بەرکەوتنی لە گەڵ ئـێمە گرنگترە تا بۆ خۆی.ڕوداوێک بارگاوییە بە زۆر ئـاراستەی جیاواز و مانا و بەرھەمھێنانی مانا.
ئـافرەتێک کە لە ھۆتێلێکی چەند نھۆمییەوە خۆی فڕێ دەداتە خوارەوە تەنیا لە بەر ئـەوە نییە کە مەترسییەک بۆ سەر جەستەو ڕۆحی بوونی ھەیە وەک ژنێک ، ھنێک بارگاویی و بارکراوە بە ھێماو سروشت و زمانی نەتەوەیەک لە کوێدا؟ لە شارێکدا کە پڕە لە بەرزبوونەوەو ھەڵبەزو دابەزی کوردایوتی.سابڵاغ شوێنێک نییە وەک ھەر شوێنێکی تر ڕووداوەکانی وەک ھەر شوێنێکی یر بە سەردا تێپەڕێت . بەڵکو ڕوداوێک لە مەھابادا بارگاویی و پڕە لە ماناو بەرھەمھێنانی مانای تایبەت بەوشارەو بە سەرمایەو حیکایەتەکانی ئـەو شارە . شەھیدبوونی ئـافرەتێک بەم مەرگە تراژیدییە ئـەگەر لە تاران و لە ئـەسفەھان و لە ھەر شارێکی دیکەدا ڕویدابایە ئـەم سروشت و ماناو دەلالەتەی نەدەبوو . سابلاخ بە حیکایەت و سەرمایەی مەعنەوی و ڕەمزی ناسیۆنالیستانەی وەک کۆمارو و شۆڕش و یاخیبووەکانی دیکەی ئـەم شارە جیاوازە لە ھەر جێگەیەکی تردا .
چاوەڕوانی ڕوداوێک لەم شارە ھەمان چاوەڕوانی نییە لە شارێکی تر بەم ماناو دەلالەتەوە ، وێنەگەلێک لە سەر مەھاباد ھەیە کە پێش ھەر خەیاڵکردنێکی لابەلای وەک بەرگری لە ژیان و ئـازادی و دیموکراسی و تەواوی ئـەو بەھانانەی دیکە کە بە زۆر ڕودا ناچنەوە سەر کورد بوون .
کوردبوون لە مەھاباددا جیاوازە، حیکایەتی کۆمارو کوردایەتی بۆ مەھابادییەکان و لە خەیاڵی مەھابادییەکاندا جیاوازە لە ھەر پانتاییەکی جوگرافی کوردی . ئـەوخانمە شەھیدە ڕاستە ژنە و بەرگری لە کەرامەت و شەرەفی خۆی کردوەە ، بەلام لە شارێکی دیکەی وەک تاراندا ڕویدابایە ھەرگیز مەرج نەبوو مەرگی خۆی بەمشێوەیە ھەڵبژێرێت ، یان ھەرگیز بەو دەرئـەنجامە نەدەکەوتەوە کە ئـێستا لە سابڵاخ و تەواوی ڕۆژھەڵات کەوتۆتەوو . ھەر ناوێکی تر جگە لە کوردبوون و بەرگری لە شەرەف و شکۆ و کبریایی کوردی لە ڕێگەی جەستەیەوە ئـاستی دیکە وەرناگرێت. ئـەمە بەرگری ژنێکی فیمینیست نییە ، ئـەمە ھەوڵی ھەڵھاتن و دەرباخبوونی چەپێک نییە کە ھەرگیز شەرەف و کەرامەت ئـەم ئـاستەی مانای نییە .
ئـەم ئـاست و ڕەھەندو جوگرافیای مانا تەنیا دەکەوێتە ناو ماکینەکانی مانای کوردبوونەوە.! ئـەم مەرگە مەرگی ئـافرەتێک – کوردبوونێکە لە ناو شارێکی کوردی بە پلە ئـمتیاز . مەرگێک جگە لە قوربانییەکی ناسیۆنالیستانە بەسەردا داتاشینی ھەر مانایەکی دیکەی ئـیدۆلۆژی کڵۆڵ و دەستەپاچە دەکەوێتەوە .!

 

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies