نەوزادى موهەندیس: جۆبایدن سەرۆکی ئەمریکا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست چی دەوێت؟ چی دەدات؟

ئاشکرایە سیاسەتی ئەمریکا لەسەرەتای دامەزراندنیەوە و تائەوکاتەی لەسەرەتای جەنگی یەکەمی جیهانیشەوە وەک زلهێزێکی دونیا دەرکەوت،هەمیشە سیاسەتەکانی دەرەوەی لەسەر پاراستن و دەسکەوتنی بەرژەوەندیەکانی خۆی داڕشتوە و زۆرجارانیش وەک بازرگانێکی سیاسی مامەڵەی کردوە و هەمیشە مامەڵە سیاسەکان و ڕێکەوتن و گفتوگاکانیشی لەنێوان خۆی یان بەرامبەردا و تەنانەت وەکو ناوبژیوانێکیش هەمیشە بنەمای بەچەند ڕێکدەکەویت یان چەندەت پارە پێویستە؟ و…هتد.پیادەکردوە..
ئیدی لای ئەمریکا نە بیروباوەڕ پیرۆزە و نە ناو وناوبانگ و نەجێگە و پیگە و نە ئاین و نەتەوە و تایەفە و… هتد.
ئەوەتا هەربۆخۆی سەردانی سعودیەی کرد و دەستی خستە ناو دەستی محمد بن سەلمان کە کەمتر لەساڵک ناویدەهێنرا بە بکوژی ڕۆژنامەنوس عدنان خاشقوجی. بەهەمان شێوە ئەردۆگانیش هەرهەمان کاری کرد. هەموو ئەم شەڕ و پێکەوەنانی بەرەیەش سەنگەری یەکەمی عێراقە بە خاک و گەلەکەیەوە و لەناویشیاندا کوردیش هەیە و پڕیشکی باش یان خراپی بەردەکەوێت.
ئاشکرایە بۆخۆی ئەمریکا لە ئیستادا لە لوتکەی قۆناغی سەرمایداریدایە بەهەموو پۆخڵەوات و نەرێنیەکانی ئەو سیستەمە دژە مرۆڤایەتیەوە. بوشەتە تاکە زلهێزی بەهێزی دونیاش و گەرەکێتیشی هەموو ویستەکانی بۆبێتەدی جا بەخۆشی بێت یان بە جەنگ و داگیرکاری و کاولکاری بێت.
هەموو ئەم قسانەمان تا سەرەتای ساڵی 2000کان ڕاستبوون، بەڵام لەسەرەتای هەزارەی سێهەمەوە ئەمریکا تاکە باڵادەست و زلهێزی بێڕکابەر نەما لە جیهاندا، لەپاڵ کێبڕکێکەرە تەقلیدیەکەی کە ڕوسیا بوو چینی ورچە نوستوەکەشی هاتۆتە پاڵ و لە ئێستادا بەجدی چین بۆتە مەترسی گەورەی شاراوە و ئاشکرا بۆ سەر ئەمریکا و بەرژەوەندیەکانی.
بایدنی پیرە سەرۆکی ئەمریکاش لەم سەردانەی بۆ ئیسڕائیل و فەلەستین و دواتریش سعودیە چەند شتێکی دەوێت لەهەموان وەک:
1. ئاسایکردنەوەی پەیوەندی نێوان ئیسڕائیل و سعودیە بەپلەی یەکەم. چونکە تائێستا بەناویش بێت سعودیە وەکو دەمڕاستی جیهانی ئیسلامی ناڕازیە و نایەوێت ئەو کارە بکات. بەڵام بایدن بەگێڕانەوەی دوو دورگەی بچوک لەدەریای سور لەلایەن ئیسڕائیلەوە بۆ سعودیە. سعودیە ڕازی بوو بۆ یەکەم جار بواری ئاسمانی وڵاتەکەی لەگەڵ ئیسڕائیلدا بکاتەوە و هەر بایدنیش یەکەم گەشتی ئاسمانی ئەنجامدا.
2. بایدن دەیەوێت ئیسڕائل بکاتە وڵاتێکی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەکو هەموو وڵاتانی تری ناوچەکە لەڕێگەی بەشداریپێکردنی لە هاوپەیمانی و بەرەی دژ بە ئێران و ڕوسیا و چیندا.
3. لەفەلەستینیەکانی دەوێت چیدی واز لە توندوتیژی بێنن و ڕووبکەنە کاری پێکەوەی و پێکەوەژیان لەگەڵ ئیسڕائیلدا لەناو دوو وڵاتی جیاواز و سەربەخۆدا. ئەمریکاش بەپێدانی هاوکاری مادی و تەکنەلۆژیا هاوکاریان دەبێت.
4. ئەمریکا لەلوتکەی وڵاتانی ئەنجومەنی کەنداوی 6 وڵاتەکە + میسر و تورکیا وئوردون و عێراقیش.گەرەکێتی هاوپەیمانی و بەرەکە فراوانتر و توندوتۆڵتر بکات. دژ بە ئێران و ڕوسیا و چین.
5. ئەمریکا بەکورتی دەیەوێت بەرژەوەندیەکانی خۆی لەم ناوچەیەدا بپارێزێت لە دابینکردنی نەوتی عەرەبەکان و ڕاوەستانیان لەیەکبەرەی دژ بە ئێران و ڕوسیا و چیندا کە بونەتە مەترسی سەرەکی بۆ سەر بەرژەوەندیەکانی و هاوپەیمانەکانیشی.
* لەبەرامبەریشدا ئەمریکاش هاوکاری مادی و سەربازی و تەکنەلۆجی بۆ هەموان دابین دەکات ولەسەر حسابی گەلان و سەروەت و سامانی میلەتانی ناوچەکە. چونکە ئاشکرایە تاکو ئێستا لەسەر خاکی خۆی هیچ شەڕێکی نەبوە و تەنها لەدەرەوەی سنورەکانی هانی شەڕ و پشتیوانی لەجەنگ و داگیرکاریەکان دەکات.
* کۆمەڵێک کێشەی تری ناوچەکەش هەر لە کێشەی لیبیاوە تا سوریا و عێراق و یەمەن و چەکی ئەتۆمی ئێران و… هتد. لەبەرنامەی کارەکانیدایە.گەرەکێتی ئەم وڵاتانە بکاتە قەڵغانێکی پتەو لەبەرامبەر هەڕەشە و هەژمونەکانی ڕوسیا و چین و ئێراندا.
بۆیە ئەم گەشتەی بایدنیش گەر ڕۆژان و مێژوو بەسەریدا تێپەڕ بکەن هەموان ئەنجامەکانی دەبینین بەشکست یان سەرکەوتن. چونکە وەک دەوترێت ئەوەی لای عەبد خەیاڵە لای خودا بەتاڵە. ڕەنگە ئەوەی لای ئەمریکاش پلانبێت بۆ ئایندە لای ڕوسیا و چین بەتاڵببێتەوە. هەموو جارێکیش ڕەشەبا بە ویستی کەشتیەکان هەڵناکات!