تارمایی جەنگ !! جەمال حسێن .

روداوەكانی جیهانی عەرەبی ، كۆی ئەو ئاڵوگۆڕو لێكەوتانەی لێی كەوتەوە تا دەگاتە بەهێزتربونی بەرەی شیعەو سوننەو تۆختر بونەوەی ململانێكانی ئەو دو بەرەیە ، تارماییەكی جەنگی بەسەر ناوچەكەدا كێشاوە . جەنگێك لەهەمو لایەكەوە بەبڵاوكردنەوەی رق و تورەیی و ناشیرینكردنی ئەویتر تادێت زەمینەی زیاتر بۆ دەرەخسێنرێت . ئەم ناكۆكیە گەرچی خەریكە فۆرمێكی موقەدەس و ئاسمانی وەردەگرن ، بەڵام بێ ئەنداز دنیاین و پەیوەندیان بەتێك گیرانی بەرژەوەندیەكانەوە هەیە . باشترین نمونەی ئەوەش سوریایە ، كە ئێستا لەوە دەرچوە راپەرین بێت دژی ستەمكاریی و راكردن بێت بەرەو ئازادی ، بەڵكو بەهۆی تێكگیرانی بەرژەوەندی كۆمەڵێك وڵاتی هەرێمی و نێو دەوڵەتی جەنگێك بەرپاكراوە كە رۆژانە بەسوتەمەنی سوریەكان بەردەام دەبێت ، ئەوان باجەكەی دەدەن و دنیاش یان هانیان دەدەن یان سەیریان دەكەن ، خراپتریش لەوە بەشێكیان دژیان دەوەستنەوە .

جەنگی سوریا تا ئەندازەیەكی زۆر ئەم بۆچونەی كیسنجەری بەراست وەرگێڕاوە كەماوەیەك بەر لەئێستا وتی  : جەنگی سەد ساڵی ئایندە لە رۆژهەڵاتی ناوەراست ، لەنێوان مەزهەبی سونەو شیعەدا دەبێت ، بۆیە واریدە خوێناوی ترو زبرترینیان بێت . ئەگەری جەنگ بەردەوامە ئەگەرە خراپ و بێزراوەكەیە ، لەگەڵ ئەوەشدا مێژوەكەی پان و پۆرترە لەخودی سیاسەت لەم ناوچەیە . ئاوردانەوە لەمێژوی زیاتر لەسەدساڵی رابردوی ئەم ناوچەیە فێری ئەوەمان دەكات ، كە كەمجار هەبوە بێ جەنگ و بەریەككەوتن ، بێ كوشتارو لە مرۆڤ كەوتن ، كێشە راستەقینەكان لە ئاقاری چارەسەر نزیك بوبنەوە . راپەرین و دواجار پرۆسەی ئازادی ، دوونمونەی راستەوخۆی پەیوەندارن بەژیانی سیاسی ئێمە وەك نەتەوەو وەكو هەبویەكی سیاسی لەعێراقدا . لەرووی مرۆییەوە هەمو پەنابردنێك بۆ جەنگ بۆ چارەسەركردنی هەركێشەیەكی سیاسی ، دوركەوتنەوەیە لە مرۆڤ بون ، سەرباری ئەوە ئیختیارێكی بێ ئیختیارییە ، دەرەنجامی دەستەوەستانی سیاسەتە لەوەی ئەو گرێیانە بكاتەوە كەهەر سیاسەت خۆی دروستی كردوە . لێرەوە سیاسەت درێژكراوەی جەنگە ، بەڵام بەكەرەستەو میكانیزمێكی تر . ئەم قسەیەی كلاوز ڤیتس زۆربەی جار وا شیكراوەتەوە كە جەنگ هیچ نییە جگە لە دەركەوتەیەكی زبری ململانێیی سیاسی و درێژكراوەی ئەوە ، بەڵكو زیاتر مەبەستی ئەوەیە بڵێ جەنگیش پێویسە پرۆسەیەكی سیاسی بێت ، هۆكارێك بێت بۆ خزمەتی سیاسەت .

ململانێ لەفۆرمی سیاسیدا بێت یان بەریەككەوتنی توندوتیژی و دواجار جەنگ ، لە ناكۆكیەوە سەرچاوەدەگرێ ، لەوە وەدێت دولایەن ، گروپ بن یان نەتەوەیی یان مەزهەبی ، بەهەر هۆكارێك بێت توانای ئەوەیان نەمێنێ بەدبلۆماسیەت و دانوستان و گفتوگۆوە كۆتای بەكێشەكانیان بێنن ، بەدەنگ هاتنی تفەنگ دەرئەنجامی ڵاڵ بونی زمانی سیاسەتە ، لێكەوتەیەكی راستەوخۆی توانای قسەكردن و گفتوگۆیە . بۆیە هەندێك بیرمەند هەیە پێیان وایە داكەوتنی جەنگ كۆتای سیاسەتە ، گەرانەوەیە بۆسەردەمی بەر لەسیاسەت و زاڵبونی مەنتیقی هێزە . بەڵام چی چەمكی هێزو سیاسەت جیادەكاتەوە ؟ سنورەكانیان چییەو لەكوێدا تێكەڵ دەبنەوە ؟ بەتایبەت لەسەر دەمێكدا كە دنیایەك ئاڵوگۆری گەورە بەسەر كۆی كۆمەڵگادا هاتوە . تا ئەوەی چەمكی جەنگ و ئاشتیش وەكو باقی چەمكە مرۆیی و سیاسیەكانی تر گۆراون ، چیتر تێگەشتنی تەقلیدی بەس نییە و تێری ئەوەناكات لەم دوانەیە بگەین . بێ ئەوەی خۆمان لەو دیوە تیۆریە بدەین ، باشتر وایە لێرە بەدواوە لەدۆخی سیاسی كوردیەوە ئاور لەو ئەگەرە بدەینەوە ، كەتادێت تارماییەكانی بەسەر ئێمەدا زیاتر دەردەكەوێت ، ئەمرۆ بەهەوڵی لەشكركێشی دیجلەو سبەیش بە ناوێكی تر . پێش هەمو شتێك لەدنیای سیاسی ئێمەدا ، لە خەیاڵدانی سیاسی ئێمەدا بەگشتی ، جەنگ ، بێ گومان مەبەستمان جەنگە لەنێوان ئێمە وەك نەتەوەو ئەوانی تر وەكو نەیاری نەتەوەیی ، لە ئاستی بەهەند وەرگرتنیدا غیابێكی تەواوی هەیە ، سەرباری ئەو ترسە زۆرەی كە تا ئاستی فۆبیا رۆشتوە لێی . خراپی ئەم روانگەیە بەدیوە سیاسیەكەیدا لەو خۆش باوەری یان لانی كەم خەمساردیەوە دێت كە بەتایبەت سەركردایەتی سیاسی ئێمە هەیەتی بە ئەوانیتر . وەكو ئەوەی بەریەككەوتنی زبر و سەربازی بەشێك بێت لە رابردوو ، نەك ئەگەرێی هەمیشە ئامادە لەفەزای سیاسی و كۆمەڵایەتی عێراق و ناوچەكە . بەدڵنیاییەوە دبلۆماسیەت و بەئاشتی چارەسەركردنی هەركێشەك ، بەیەكگەیشتن لەنیوەی رێگا بۆ كۆتاهێنان بەهەر گرفتێك ، نەك هەر ئیختیارێكی راستە لە رووی مرۆییەوە ، بەڵكو لەرووی سیاسیشەوە بۆ ئێمە باشترینە . بەڵام مادام قسە لە سیاسەتە ، مادام مێژوی زیاتر لە دەساڵی رابردوو ئەو راستیەی یەكلاكردەوە كە ئیرادەی پەلاماردان و قوتدانی مافەكانی كورد لەعێراقدا هیچ گۆرانێكی جەوهەری بەسەردا نەهاتوە ، كێشەی ناوچە دابراوەكان وەك كڵۆ بەفرێك بەخلۆربونەوەی زیاتر تادێت گەورەترو گەورەتر دەبێت ، ئەگەری جەنگ بەهەمو قێزەونی و ناشیرنیەكانیەوە ، بەردەوام بەگروتینەوە لەفەزای سیاسی عێراقیدا دەدروشێتەوە . وەكو پێشتریش وتمان ، گرفتێك سیاسەت یەكلای نەكاتەوە ، بەرۆشتنی كات كۆن نابێت ، بەڵكو رەنگە جەنگ بەلایەكی دابخات .

لێرەوە ئامادەكاری بۆ جەنگ ، نابێت بەروحی شەرانگێزی و وێرانكردن ببسترێتەوە ، لە سیاقێكی ئاوادا بەشێكە لە سیاسەتی بەرگریكردن لەمافە نەتەوەییەكانمان ، بەڵام بەكەرەستەو شێوازێكی تر . فەوزایەك كە مێژو سیاسەت دروستی دەكات ، جاری وایە جەنگ رێكی دەخاتەوە ، ئەم بروا نازیە سەربازییە ، سەرباری رەهەندە نامرۆیی و درندەییەكەی ، بەشێك لەو راستیەی تێدایە كە مێژوی جەنگی رزگاری خوازی هەڵی گرتوە .

لەدوای روخانی بەعسەوە ، دەوڵەتی عێراقی هیچ كات وەكو ئێستا لەبەردەم پرۆسەی بەسەربازیكردن و پرچەككردندا نەبوە ، لەئێستادا دەوڵەتەكەی مالكی ئەوەندەی لەخەمی سەربازیدایە ، بەدوای خۆ ئامادەكردن و پتەوكردنی سوپاكەیدایە ، خەمێكی تری پێوە دیارنیە . كە بەدیوێكدا ئەمە بەشێكی دانەبراوە لەتارمایی ئەوجەنگەی كۆی ناوچەكەی گرتۆتەوە بەتایبەت لەبەرەی سوننەو شیعە ، كە ئێستا لە سوریادا بەرجەستەیەو پرشكەكانی جارجارە دەگاتە لوبنان و بەحرەین و چەند شوێنێكی تریش ، بەدیوەكەی تریشیاندا دەربری لەروحی تۆتالیتارو سەربازی خودی كەسایەتی سەرۆك وەزیرانە . فشارهێنانی مالكی بۆ ناوچە دابراوەكان ، كە هەمو ئاماژەكان جدیەتی ئەم پلانە دەخەنە روو ، گەرانەوەیە بۆ ئەو گوتارە ناسیۆنالیستەی سونەی عێراق لەماوەی زیاتر لەهەشتا ساڵی رابردوی فەرمانرەوایی لە عێراقدا ، بەهەزاران شیعە خۆیان بۆ بەكوشت دا . بەواتایەكی تر بزواندنی هەستی ناسیۆنالیستانەی فاشیەتی عەرەبیە بەروی كوردا ، خۆ نمایشكردنە وەكو سەركردەیەكی نەتەوەیی بان مەزهەب و تایفە ، كە ئەمە یارییەكە هەرچەندە لەسەر ئاستی نوخبەی سیاسی عێراقی رەنگە نەیار زۆری هەبێ و تا ئەندازەیەكیش ئاشكرابێت ، بەڵام لەسەر ئاستە جەماوەری و میلیەكەیدا ، رەنگە باشترین سەرمایە گوزاری بێت لەهەڵبژاردنی داهاتودا بۆ مالكی ، بەتایبەت كەوادەی ئەنجامدانی لەسەر ئاستی پارێزگاكان نزیك بۆتەوە .

لەروی سیاسیەوە ئەمە ئەو بەشە تەكنیكیەیە كە پێویستە سەركردایەتی سیاسی كورد بەهەندی وەربگرێ لەوەی نەكەوێـتە ئەو داوەوە كە مالكی دایرشتوە ، وە وادەربكەوێ كە ئەم رابەری بەرگری لەو مافانەی عەرەبە كەگوایە لەلایەن كوردەوە پەلاماردراون . ماوەیەك بەر لەئێستا ئامارێك بڵاوكرایەوە كە بەپێی ئەوە زۆربەی دانیشتوانی بەغدا ، پێیان وایە دكتاتۆرێك كە تەواوی هێزی لەدەستدایە دەتوانێ عێراقیەكان رێك بخاتەوەو ئەو پەرتەوازەییە كۆتای پێبێنێ كەلەسەر حسابی ژینی رۆژانەیانە ، ئەمە ئاماژەیەكی بەهێزە بۆ ئەوەی كە بەرەو دكتاتۆریەت چون لەفەزای سیاسی عێراقیدا ، رۆشتنە بەئاقاری كاریزمیشدا ، زاڵبونە بەسەر كۆمەڵگایەكدا كە لەمێژودا وەزیفەی هوتاف و چەپڵە ترۆپكی بەشداری سیاسی بوە .  كەوابێ نزیك بونەوەی سوپای مالكی لەناوچە دابرواوەكان ، یاری كردنە بەو هەستە میلیەش ، سەرباری دەربریە لە نیازخراپی بەرامبەر داهاتوی كێشەكانمان لەبۆتەی عێراقدا . گرنگترین ویستگەی ئامادەكاری بۆ كۆی ئەو گۆرانكارییە ناوچەیی و ناوخۆییانە ، ترۆپكی بایەخ و ئاوردانەوەو بەهەند وەرگرتنیان ، خۆئامادەكردنەی سیاسیە ، پێداچونەوەی جدیە بەسیستەمی سیاسی و پرۆسەی سیاسیمان بەگشتی . بەكردەوە كردنی كۆڵێك لەو بەڵێن و بریارانەیە كە لەرابردو دراون دەرژێنە خانەی بەهێزكردنی ناوماڵی كوردی ، بەنەتەوەیی كردنی ئەو پرسانەیە كە لە بنچینەدا نەتەوەین و بان حیزبن . دروستكردنی روحی خاوەنداری پرۆسەی سیاسیە لای هەمو هاوڵاتیان ، كاراكردنی رۆڵی دامەزراوەی پەرلەمانە لەكۆی ئەم هاوكێشانەو زۆر رەهەندی تر كەكەس نیە نەیزانێ و دوبارەكردنەوەی زیادە مەسرەفێكی بێ مانایە . بەواتایەكی تر بێ خۆپرچەكردن بە چاكسازیەكی راستەقینە ، توانای بەرەنگاریمان لاوازتر دەبێ .

2,686 جار بینــراوە لەڕەهێڵپۆست

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies