عێراقی نوێ به‌ره‌و کوێ ؟ : به‌رزانی حه‌مه‌خورشید .

دوای ڕوخانی ڕژێمی سه‌دام حوسه‌ین .. له‌ساته‌وه‌ختی پاشاگه‌ردانی و بێسه‌روبه‌ریدا که‌ زاده‌ی داڕمان و هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی خێرای کۆڵه‌که‌ سه‌ره‌کیه‌کانی ده‌سه‌ڵاتی پێشوو بوو، به‌ ماوه‌یه‌کی کورت (ده‌سه‌لاتی مه‌ده‌نی)کاتی به‌ هاوکاری که‌سایه‌تی وهێزه‌ سیاسیه‌ عێراقیه‌کان که‌وتنه‌ هه‌ڵپه‌ی سه‌رله‌نوێ داڕشتننه‌وه‌ی تانوپۆی سیسته‌مێکی نوێی کراوه‌ و دیموکراسی که‌ لانی که‌می ئازادیه‌کان و بنه‌ماکانی هاوڵاتیبون و سه‌روه‌ری یاسا و موشاره‌که‌ی سیاسی له‌به‌رده‌م پێکهاته‌ هۆمۆجینیه‌که‌یدا فه‌راهه‌م بکات .

له‌و ساته‌وه‌خته‌دا شانبه‌شانی هه‌وڵی خێرا بۆ سه‌قامگیرکردنی ئاسایش و دابینکردنی کۆمه‌کی پێویست بۆ وه‌سه‌رپێ هێنانه‌وه‌ی کۆڵه‌که گرنگه‌کانی ژیان و ئاسایش و گوزه‌رانی خه‌ڵک، ئه‌رکێکی هه‌ره‌ گرنگ و پڕ کێشمه‌کێش که‌ ئه‌مریکیه‌کانی به‌ خۆیه‌وه‌ شه‌ته‌ک دابوو پرسی گه‌ڵاله‌کردنی ڕه‌شنوسی ده‌ستورێک بوو که‌ ببێته‌ بنه‌مای ڕه‌وتی داهاتوی پرۆسه‌ سیاسیه‌ نوێکه‌ و وه‌دیهێنه‌ری ئه‌و پرانسیپ و دروشمانه‌ش بێت که‌ جه‌نگێکی وا قورسی پڕ تێچوی مادی و مرۆیی له‌ پێناویدا ئه‌نجامدرا .

بۆ ئێمه‌ی خوێنه‌ر.. به‌ ئامانجی سه‌رده‌رکردن له‌ پێشینه‌ی ته‌نگژه‌کانی ئه‌مڕۆ، ده‌کرێت تێڕامان له‌ تۆماری یاده‌وه‌ریه‌کانی (پۆل بریمه‌ر)ی حاکمی مه‌ده‌نی ئه‌وکاته‌ و ‌ گێڕانه‌وه‌ و لێدوانی کاراکته‌ره‌ سیاسیه‌ گرنگه‌کانی ئه‌و کاته‌ی مه‌یدانه‌که‌ له‌مه‌ڕ هه‌وڵه‌کانی داڕشتنی (ده‌ستوری کاتی عێراق) هاوکارمان بێت و هه‌ندێ سه‌ره‌داومان وه‌چنگ بخات تا به‌هۆیه‌وه‌ بتوانین گوزه‌رێکی زۆر خێرا به‌نێو ڕوداوه‌کانی دوای له‌ دایکبونی پڕئازاری ئه‌و ده‌ستوره‌دا بکه‌ین و له‌و دوره‌وه‌ڕا سه‌رنجێک له‌ پانۆرامای ڕوداوه‌کانی ئه‌م دوو ساله‌ی دوایی بده‌ین، گه‌ر خۆمان له‌ گێژاوی پرسیار و ئه‌گه‌ره‌کان به‌دوربگرین و به‌ ئاگایانه‌ش خۆمان له‌و ده‌ره‌نجامانه‌ نه‌بان بکه‌ین که‌ بارودۆخی بابه‌تی سه‌رهه‌ڵداوی ئه‌م دوو ساله‌ی دوایی ناوچه‌که‌ و ده‌وروبه‌ری عێراق به‌دوای خۆیدا هێناوه‌ ، ده‌توانین په‌ی به‌و گرێ کوێره‌‌یه‌ ببه‌ین که‌ به‌رۆکی پرۆسه‌ی سیاسی نوێی و کۆمه‌ڵانی خه‌ڵکی ئه‌م جوغرافیایه‌ی گرتوه‌، وله‌ویوه‌ تێگه‌یشتنێک له‌مه‌ڕ هۆکاره‌کانی چه‌قبه‌ستویی سیاسی ، ته‌نگژه‌ی له‌ چاره‌سه‌ر نه‌هاتوو، قوڵبونه‌وه‌ی زیاتر و زیاتری قه‌یرانه‌کان، هه‌ڵهاتنی به‌رده‌وام له‌ به‌جێگه‌یاندنی په‌یماننامه‌ و ڕێکه‌وتنه‌کان،دابڕان و لێکدورکه‌وتنه‌وه‌ی هاوپه‌یمانه‌کانی دوێنێ….هتد ، دابڕێژین .

هێزی هاوپه‌یمانان به‌ هاوکاریی ڕه‌وته‌ دیموکراس و لیبرالیه‌کان له‌ پێناوی ڕێگرتن له‌ دووباره‌ بونه‌وه‌ی کاره‌سات و تراژیدیا خوێناویه‌کان، ڕێگرتن له‌ مه‌یله‌ توندڕه‌وه‌ دینی و ناسیونالیستیه‌کان ، سه‌رده‌رنه‌کردنی ئاڕاسته‌کان جارێکی تر به‌ئاڕاسته‌ی ئافه‌رۆزکردن و پاکتاوکردنی که‌مینه‌ ئه‌تنی و دینی و مه‌زهه‌بیه‌کان ..بۆ ڕێگرتن له‌و ئاڕاسته‌ و مه‌یله‌ ترسناکانه‌ی که‌ مێژووی دوور و نزیکی ئه‌م ده‌ڤه‌ره‌ی خه‌ڵتانی خوێن کردوه‌ ..دانان و جێگیرکردنی هه‌ندێ ئالیه‌تی ده‌ستوری وه‌ک زمانه‌ی دڵنیایی (صمام الامان) بۆ پاراستنی ڕه‌وتی دیموکراسیانه‌ی پرۆسه‌که‌، و جێگیرکردنی بنه‌مای هاولاتیبونی ڕاسته‌قینه‌ و موشاره‌که‌ی راسته‌قینه‌ی سیاسی ته‌حه‌دایه‌کی گه‌وره‌بوو بۆیان و به‌و ئامانجه‌ (ماڤی ڤیتۆ)یان بۆ یه‌کلاکردنه‌وه‌ و جێبه‌جێکردنی هه‌ندێ بڕگه‌ی ده‌ستوریی له‌ نێوان پێکهاته‌کانیدا چه‌سپاند .

ئا له‌و ساته‌ وه‌خته‌دا که‌ جه‌سته‌ی عێراقیه‌کان هێشتا خوێنی غه‌در و سه‌رکوتکردن و ناعه‌داله‌تی و ئه‌نڤال و کیمیاباران و نوگره‌ سه‌لمانی لێده‌چۆڕێ ، ڕه‌وتێکی نێو ناوه‌ندی ڕۆحانی شێعه‌کان له‌ ڕێی نامه‌یه‌که‌وه‌ شێلگیرانه‌ به‌رامبه‌ر به‌و هه‌وڵانه‌ ده‌وه‌ستێته‌وه‌ و مه‌یلی پاوانخوازی و فیکر و خه‌یاڵدانێکی له‌ مێژینه‌ی چه‌پێنراو له‌ هه‌ست و نه‌ستدا خۆی ئاشکرا ده‌کاو ئه‌م مه‌رجه‌عه‌ باڵاده‌سته‌ له‌ نامه‌یه‌کیدا ڕوی پرسیارێکی پڕ مانا و ده‌لاله‌ت (که‌ حه‌قیقه‌تی بیرکردنه‌وه‌ی ئه‌م مه‌یله‌ ئاشکراده‌کا) له‌ (بۆل بریمه‌ر) ده‌کاو ده‌پرسێ (ئایا کۆنگرێسی ئه‌مریکی ئاماده‌یه‌ هه‌مان مافی ڤیتۆ بداته‌ هینده‌ سوره‌کان که‌ له‌م ده‌ستوره‌ نوێیه‌دا به‌ که‌مه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌کان دراوه‌؟؟) .

ئه‌وی ده‌مێ یه‌کلاکردنه‌وه‌ی وه‌ڵامی ئه‌م پرسیاره‌ که‌ خه‌ریک بوو کۆی پرۆسه‌ی نوسینه‌وه‌ی ده‌ستور ئیفلیج بکات سه‌رئێشه‌یه‌کی زۆر ده‌نێته‌وه‌ و چه‌ند کۆبونه‌وه‌ و هاتوچۆی وه‌فد و نامه‌ گۆڕینه‌وه‌ی پێده‌چێت تا ئه‌م بنه‌ما گرنگ و چاره‌نوسسازه‌ی ده‌ستور یه‌کلاده‌کرێته‌وه‌..به‌ڵام چۆن یه‌کلاکردنه‌وه‌ و دڵنیابونێک .

شاره‌زایان و چاودێرانی سیاسی هه‌میشه‌ پرۆسه‌ی سیاسی ئه‌م ده‌ڤه‌ره‌یان‌ به‌ به‌رمیلی باروت پێناسکردوه‌ و دواکه‌وتن یا باشتر بڵێین دواخستنی واده‌ی ته‌قینه‌وه‌یشیان به‌ پاشه‌کشه‌ی هێزی سه‌ربازی ئه‌مریکا وابه‌سته‌ کردبوو. زۆری ئه‌و شرۆڤه‌ و لێدوانانه‌ له‌ جێگه‌ی خۆیاندا بوون و ساڵی 2012 ململانی و کێشه‌کان توندتر و توند تر بونه‌وه‌ به‌ جۆرێک ئه‌مڕۆ پرۆسه‌ی سیاسی له‌به‌رده‌م هه‌ڕه‌شه‌ی ترسناکی هه‌مه‌جۆردایه‌ و ده‌روازه‌ له‌به‌رده‌م هه‌موو ئه‌گه‌ره‌کاندا واڵایه‌ .

ئه‌مه‌ی ئه‌مڕۆ له‌م ده‌ڤه‌ره‌دا ده‌گوزه‌رێ دوباره‌ بونه‌وه‌ی مێژووه‌ به‌ڵام له‌ فۆرم و شێواز و ڕه‌هه‌ندی تایبه‌ت به‌ سه‌رده‌مه‌که‌ی خۆی، به‌لام هه‌ڵگری هه‌مان ناوه‌رۆک و مه‌یل و ده‌لاله‌ته‌کان ،ناوه‌ڕۆک و ‌مه‌یلێک ئه‌وی ده‌مێ بۆ ڕوبه‌رێکی فراوانی ناوه‌ندی ڕۆحانی نه‌چوه‌ سه‌ر ئه‌وا ئه‌مڕۆ هه‌مان مه‌یل و بیرکردنه‌وه‌ له‌ به‌رگی ‌ ئه‌فه‌ندی و بۆینباخ له‌ملدا ئاڕاسته‌ی ڕوداوه‌کان به‌ره‌ و دورکه‌وتنه‌وه‌ی زیاتر و سه‌نگه‌ر له‌یه‌کگرتن و پێکدادان ده‌بات، ئاڕاسته‌یه‌ک له‌ چوارچێوه‌ی کاریگه‌ریه‌کانی نه‌زمی نوێی سیاسی و ئابوری جیهان و گۆڕانکاریه‌ سیاسیه‌کانی ناوچه‌که‌ چاره‌نوسی له‌به‌ریه‌ک هه‌ڵوه‌شانی پرۆسه‌که‌ی خستۆته‌ به‌رده‌م ئه‌گه‌رێکی به‌هێز و چیدی ده‌ستوری نوسراو به‌ ده‌یان زمانه‌ی دڵنیایی تره‌وه‌ ناتوانێ گره‌نتی به‌رده‌وامیی ئه‌م پرۆسه‌یه‌ و ئه‌م جوغرافیا له‌رزۆکه‌ بدات .

1,485 جار بینــراوە لەڕەهێڵپۆست

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies