Goran-2

دکتۆر محەمەد ئەمین عەلی : بزوتنەوەى گۆڕان و ترسى پاشەکشێ .

بەشى سێهەم

هەڵبەتە خوێندنەوە و لێکدانەوەى بزوتنەوەى گۆڕان بۆ فاکتەرى پێنجەم ( ئامادەیى دەسەڵاتدارە ڕاستەقنەکان بۆ گۆڕانکارى ) لەژێر فشارو کاریگەرى فاکتەرەکانى دى بەتایبەتى فاکتەرى دووەم ( ئامادەیى هاوڵاتى و کۆمەڵگا بۆگۆڕانکارى) بۆچونێکى هەڵەبوو لەبەر ئەوەى ، ئەوەى گرنگ نەبێت لەلاى دەسەڵاتدارە ڕاستەقینەکانى هەردوو حیزبى دەسەڵاتدار هاوڵاتى یە !  .

شەرعیەتى شۆڕشگێرى سەرۆکەکان هیچ پانتاییەکى بۆ شکۆمەندى هاوڵاتى نەهێشتووە ، تاسەنگێک بۆهاوڵاتى دابنێن ولەژێر فشارى هاوڵاتى ئامادەیى بۆ گۆڕانکارى پشان بدەن ، کۆمەڵگاو نیشتمان بەقەرزدارى خۆیان دەزانن ، بەعەقڵیەتى نەخۆشى پاش زەبرى خۆیان ئەگەر ئەمان نەبوونایە سەدام حوسەین هەموو کۆمەڵگاى کوردى قەتڵوعام ئەکرد ؟! ، بۆیە خاک و هاونیشتمانەکەى بەموڵکى خۆیان ئەزانن ، یەکێک لەخەسلەتەکانى عەقڵیەتى پاش زەبرى سەرۆکەکان سوکایەتیکردنە بەشکۆمەندى وتواناى هاوڵاتیەکانى هەربۆیە خۆبەزلزان بەرامبەر بەهاوڵاتى ، بچوک وخۆبەکەمزان  بەرامبەر بەغەیرە .

ئەو ڕاستیەیان لەبیرکردووە ، ئەوە ئێمەى هاوڵاتی بووین بەرامبەر زەبروزەنگى حیزبى بەعس خەباتمان ئەکرد ، نەک ئەو سەرکردەکانەى بەکەماڵى ئیسراحەت لەدەرەوەى کوردستان لەوپەرى خۆشیدا ئەژیان  .

 هەندیک ڕاستى هەیە ئەگەر باسى بکەین لەوانەیە زۆریک لەسەرکردەى حیزبەسیاسیەکان لێمان زویرببن ، لەسەرەتاى هەشتاکانى ژیانى کۆلیژم ودواتریش چالاکیەکى پارتى دیموکراتى کوردستانم بەدى نەکرد ، کەچى ئێستا لیمان بوونەتە شۆڕشگێڕى عەیارە بیست وچوار ؟!  .

 گۆمەڵگاى کوردیش کەکۆمەڵگایەکى پاش زەبرە بەئیمتیاز بەرپرسە لەشێواندنى  بەشیک لەڕاستیەکان ، دووڕوویى هاوڵاتى واى لەهەندێک لەوبەرپرسانەى ئێستا کردووە بەڕاستى بڕوابکەن ئەگەر ئەمان وخێزان وخێلەکانیان نەبووایە کورد بەم ڕۆژە نەئەگەیشت ؟! ، خەباتى هەموو کۆمەڵانى خەڵکى کوردستانیان لێ بووە بەخەباتى خێڵ و بنەماڵەکەیان ، لەگەڵ ئەوەش هاوڵاتى و حیزبە ئۆپۆزسیۆنەکان لەچاکسازى و گۆڕانکارى پۆزێتیڤ و ئامادەییان بۆ گۆڕانکارى ڕیشەیى زیاتریان لێ داوانەکردون ؟ ، ئەمەش ئەو ڕاستیە ئەسەلمێنێت  دەسەڵاتدارە ڕاستەقینەکانى کوردستان ئامادەیى گۆڕانکارى و دەستاودەستکردنى دەسەڵاتیان نەبووە و ناشیانبێت  .

ئەوەى لێرەدا شایەنى ئاماژە پێکردنە بزوتنەوەى گۆڕان جموجۆڵێکى سیاسى فیکرى مەدەنی نوێیە دژ بەقوڵکردنەوەى ئایدۆلوجیا جیاوازەکان ، پیرۆزکردنى پێکەوە ژیانێکى کۆمەڵایەتى شارستانى هێمن و ئارام لەسەر بنەماى پێشکەشکردنى خزمەتگوزاری یەکسان بۆگشت کۆمەڵگا ، هەموو ئایدۆلۆجیا جیاوازەکانى لەخۆگرتووە  لەوپەرى چەپەوە  تائەوپەرى ڕاست بێجگەلەشیوعیەکانى کوردستان ، هەڵبەتە گردبوونەوەى گشت ئایدۆلۆجیا جیاوازەکان لەیەک بزوتنەوەدا کارێکى وائاسان و بێ گیروگرفت نییە ؟  بەتایبەتى لەکۆمەڵگایەکى پاش زەبردا کەپێکەوە ژیانى ئایدۆلۆجیا جیاواوەکان ئەستەمبووە .

کۆمەڵگاى پاش زەبر : بەو کۆمەڵگایە ئەڵین کەلەئەنجامى زەبرێکى فیزیکى یاخود دەروونى وەک ژێردەستەیى دوژمن و داگیرکەران گەشەى عەقڵ و هزرو فیکرى تەندروستى نەکردبێت و تاکەکانى نەخۆشن بەنەخۆشى کۆنیشانەى پاش زەبر یان تەنگژەى پاش زەبر  ( نەخۆشیەکى عەقڵی دەروونیە ،  ئەشێ کاردانەوەیەکى داهاتووبێت دەرئەنجامى گوزەراندنى یان بینینى ڕووداوێک یاخود چەندڕوداوێکى جەستەیى یان دەروونى ناخۆش و دڵتەزێن ، مەرج نییە ئەو ڕووداوانە بەشێوەیەکى ڕاستەوخۆ ئاراستەى خود بن  وەک ڕووداوى ناخۆشى هەمەجۆر  هێرشى دەروونى و جەستەیى ، ژێردەستەیى ، ئەشکەنجەدان ، زیندانیکردن بەتایبەتى  زیندانى سیاسى ، بەدمامەڵەکردنى منداڵ ، ڕفاندن ،  هەراسانکردنى سێسکسى ، ڕوداو وکارەساتى سروشتى یاخود دەستکرد  .

 ئەم ئەزموونەى بزوتنەوەى گۆڕان بەیەکەم ئەزموون ئەژمێردرێت لەکوردستان وناوچەکە بۆکاڵکردنەوەى ئایدۆلۆجیا و پێکەوە ژیانێکى کۆمەڵایەتى هێمن و ئارام دوور لەتوندوتیژى ، ئەم خاڵە کەخالێکى بەهێزى بزوتنەوەى گۆڕانە ، لەهەمانکات خاڵێکى لاوازە بۆ ململانێى ناوخۆیى و تێکدانى ڕیزەکانى بزووتنەوەکە لەنەبوونى پەروەردەکرنى عەقڵ وهزرو فیکرى کۆمەڵگا .

 سەرەڕاى هەوڵى جیدى زۆرێک لەئەندامانى گۆڕان بۆ کاڵکردنەوەى ئایدۆلۆجیا بەڵام کەمینەیەکى پابەند بەئایدۆلۆجیا توانیان بەشێک لەجومگە هەستیارەکانى بزوتنەوەکە بەکاربهێنن بۆگەیشتن بەدەسەڵاتێکى ڕووکەش لەپێناو تێرکردنى خواستەکانیان بۆپلەوپۆست لەڕێگەى بزوتنەوەکە ، لەسەر ئەم بنەمایە یەکێتى و پارتى توانیان درزێکى شاراوە بخەنە ناوگۆڕان هانیان بدەن بەوەرگرتنى دەسەڵات ، بەڵام چ دەسەڵاتێک ؟ ئەوەنا کەگۆڕان چاوەڕێى بوو و ئەیوست گۆڕنکارى ڕیشەیى بکات و ببێت بەفریادرەسى کۆمەڵگاى کوردى ، بەڵکو دەسەڵاتێکى حەیابەرەى ڕووکەش ، هەربۆیە بەپشتگوێخستنى بیروباوەڕو بنەما عەقڵى و فیکریەکانى کۆمەڵگا و پەروەردەنەکردنى نەوەى نۆێ  بەپێکەوە ژیانێکى کۆمەڵایەتى هێمن و ئارام ولێبووردەیى لەناو ئایدۆلۆجیا جیاوازەکان ، خەونەکانى یەکێتى و پارتى هاتەدى  ، بەدروستبوونى ململانێیەکى ئایدۆلۆجى شەرمنى شاراوە بۆهەوڵدان بۆ هێنانەدى ئارەزو و ئاواتى کەمینەیەکى حەزبەپۆست و دەسەڵات وەرگرتن   .

لەباوەڕى بزوتنەوەکە بەبەشداریکردنى گشت ڕایەڵکانى کۆمەڵگا لەجومگە هەستیارەکانى بڕیاردان ، لەدەستورى ڕێکخراوەیى خۆیدا بێجگە لەبازنە ڕایەڵەشى دروستکرد ، بەو ئامانجەى کەسانى شارەزاو تێکنۆکرات لەڕایەڵە جیاوازەکانى کۆمەڵگا بگەنە جڤاتى گشتى و جڤاتى نیشتمانى ، هەڵبەتە ئەمە لەکۆمەڵگایەکى تەندروستدا زۆر بەجێیە ، بەڵام لەکۆمەڵگایەکى وەک ئێمەدا ( کۆمەڵگاى پاش زەبر ) کەنەخۆشى (من –  الانا  ) ego تێیدا باوە ( زاڵە ) سەرکەوتوونابێت ، ئەگەر بەردەوام لەهەوڵدانەبین بۆ پەروەردەکردنى عەقڵیەت و هزرو فیکرى کۆمەڵگا لەدژى عەقڵیەتى  (من –  الانا  ) ego .

 بەپێچەوانەى نیازى بزوتنەوەکە کەنەیوویست ئەزموونى ڕێکخراوە دیموکراتیەکانى یەکێتى نیشتمانى دووبارەبکاتەوە و ڕایەڵەى کۆمەڵگا سەرلەبەرى بشێوێنێت و ڕێکخراوێکى پیشەیى کارتۆنى  دروست بکات  ڕایەڵەکانى ئەکتیڤ کرد بەڵام لەزاڵبوونى عەقڵیەتى  (من – الانا  )  ego بەسەر هەندێک لەئەندامەکانى  کێشەو گیروگرفتی چاوەڕوان نەکراوى لێکەوتەوە ، هەریەک لەم ڕایەڵانە بەتەنیا بیرى لەبەرژەوەندى تەسکى ڕایەڵەکەى خۆى ئەکردەوە لەبرى ئەوەى بەهەمان سۆز داواى مافى ڕایەڵەکانى دى بکات ، هەڵبەتە ڕزگاربوون عەقڵیەتى  ((من –  الانا ))  ego لەشەوڕۆژێکدا نایەتەدى ، بەڵکو کاتێکى دوورو درێژى ئەوێت تابگەینە ئەو ئاستەى گشت ڕایەڵەکان بەیەک چاو سەیربکەین  .

یەکێک لەکێشەکانى ترى گۆڕان کلتورى تۆران بوو ! ، هەڵبەتە جێى خۆیەتى لێرەدا جیاوازى بکەین لەنێوان تۆران وازهێنانى سروشتى پشتبەستن بەبنەماى عەقڵى و فیکرى ، لەگەڵ ڕێزو حورمەتم بۆ وازهێنانى شاراوە و ئاشکراى بەشێک لەئەندامانى گۆران پشتبەستن بەبنەماى عەقڵى و فیکرى ئەمە مافێکى ئاسایى مرۆڤەوشایەنى ڕێزگرتنە ، بەڵام کلتورى تۆران لەهیچ قاموسێکى سیاسى تەندروستدا بوونى نەبووە  بێجگەلە کۆمەڵگاى پاش زەبرى وەک ئێمە ؟  ئەمە جۆرێکە لەفشارى ناعەقڵانى و نامرۆڤایەتى لەسەرکۆى پرۆسەسیاسیەکە بەمەبەستى بەدیهێنان و گەیشتن بەرژەوەندى تەسکى تایبەت و هەرەشەکردن بەگواستنەوەى سەنگەر بۆلاى نەیارو دژەکان ، بەپێى بیروبۆچوونى گۆران سیاسەتکردن لەناو بزوتنەوەکە کارێکى خۆڕسکى خۆبەخشە پێویست بەفشارو تۆرانى ئەم ئەو ناکات مادام بەرژەوەندى گشتی مەبەستە ،ئەوەى ئەتۆرێ بابتۆرێ پێویست ناکات بەپێدانى پلەوپۆست ئاشتبکرێتەوە ، نەبوونى ئەو جۆرەکەسانە لەبەرژەوەندى بزوتنەوەکەیە نەک بوونیان ، لەگشت دونیا وازهێنان پرۆسەیەکى سروشتییەو مافێکى ئاسایى مرۆڤە بەڵام تۆران و فشارخستنە سەرکۆى پرۆسەکە بەمەبەستى بەرژەوەندى تایبەت و پۆست وەرگرتن کارێکى نائاسایى و ناتەندروستە ! ، هەڵبەتە کلتورى تۆران و ئاشتکردنەوە  کات و توانایەکى  زۆرى بزوتنەوەکەى بەفیرۆداو بزوتنەوەکەى سەرقاڵکرد بەچارەسەرکردنى کیشەى لابەلاکان وەک پرسەهەستیارەکان .

بوونى کلتورى ئەو پەرگیڕیى (هزرى زیادەڕۆیى ) لەکۆمەڵگاى کوردى و دزەکردنى بۆناو بزوتنەوەکە بینین و بۆچوون و شیکردنەوەى ڕوداوەکانى بەچاوى ( ڕەش و سپى ، ڕاست و هەڵە ) لاى ئەندامە باڵاکانى بەهێزکرد ، لەو دوو ئەگەرە زیاتر هیچیان نەئەبینى ، ئەم خەسلەتەش والەمرۆڤەکان ئەکات کێشەکان بەشێوەیەکى فرەهەستیارى و بەخودى وەربگرن بەئاسانى بتۆرێن ، لەبۆچون و بیروڕاى خۆیان هەڵبگەڕێنەوە لەترسى لەدەستدانى خەونەکانیان ، ئەمەش کلتورێکى دى هێنایەکایەوە ( کلتورى وازهێنان و سەنگەر گواستنەوە لەسەر بنەماى بەرژەوەندى تایبەت ) تائەوکاتەى خۆت لەبزوتنەوەکەى کارەکان ڕاست و بەجێن کەوازت هێنا هەڵەو نابەجێن وەلەهەوڵى گواستنەوەى سەنگەریت ، بەبۆچوونى من ئەمە بەشێکە لەکلتورى زیادەڕۆیى و ئەوپەڕگیرى  .

 ئەبوو بزوتنەوەى گۆڕان ڕۆڵێکى کاریگەرتری هەبوایە لەپەروەردەکردنى عەقڵیەت و هزرو فیکرى کۆمەڵگاو خوڵقاندنى نەوەیەکى ئاسایى بوێرى جێگیر نەک دروستکردنى پاڵەوانى پەڕۆ یا کارتۆنى ناجێگیر، وڵات بەخەڵکى ئاسایى بوێر ئەڕوات بەڕێوە نەک بەپاڵەوان  ( تاکى ئاسایى ئەو تاکە بوێرەیە پیرۆزکردنى ژیان و بەها مرۆڤایەتیەکان ئەخوازێت لەپێناو ژیانێکى شکۆمەندى بەختەوەى هێمن و ئارام دوور لەتوندو تیژى ، ئەو تاکە بەلایەوە گرنگ نییە کێ سەرۆکە یاخود چ حیزبێک لەدەسەڵاتدایە ،  گرنگ ئەوەیە وەک مرۆڤ بژی  وە لەکەسیش قبوڵناکات مافە ڕەواکانى پێشێل بکات تەنانەت لەلایەن دەسەڵاتدارە موقەدەسەکانیشەوە بەڵام ئەم تاکە بوێرە ڕێز لەخودى ئادەمیزادو بەهامرۆڤایەتیەکان ئەگرێت و سوکایەتیان پێناکات ) .

هەرچەندە بزوتنەوەى گۆڕان لەخەمى دروستکردنى نەوەیەکى بووێرى ئازاو چاونەترس بوو بەڵام لەبەر ئەوەى هەردوو چەمکى بوێرى و چەمکى ڕێزگرتن لەمرۆڤ و بەها مرۆڤایەتیەکانى تێکەڵ بەیەککرد ،  بەشێوەیەکى ناڕاستەوخۆ ڕۆڵى یارمەتیدەرى بینى لەسووککردنى نوخبەو گۆڕینى کۆمەڵگا بەرەو جەنگەڵستان واتا بەشێوەیەکى ناڕاستەوخۆ بەپشتگوێخستنى پەروەردەکردنى کۆمەڵگا خەونەکانى یەکێتى پارتى هێنایەدى . 

لەکۆمەڵگاى تەندروستدا شتێک نییە بەناوى دوژمن واتا نەکەسایەتى نەپارتى سیاسى ناونانرێن  بەدوژمن ، ئەوە کارە دزێوەکانە دوژمنى کۆمەڵگایە ؟ ، لەسەر ئەو بنەمایەى بزوتنەوەى گۆڕان ( جموجۆڵێکى سیاسى فیکرى مەدەنی نوێیە دژبەقوڵکردنەوەى ئایدۆلوجیا جیاوازەکان ، ئامانجى پێکەوە ژیانى کۆمەڵایەتى و شارستانى هێمن و ئارامە لەسەر بنەماى پێشکەشکردنى خزمەتگوزاری یەکسان بۆگشت کۆمەڵگا  )  نابێت دوژمنى هەبێت ، بەواتایەکى ڕوون و ئاشکراتر هیچ مرۆڤ و پارتێکى سیاسى بەدوژمنى خۆى نازانێت ، بەڵکو ئەوە کارە دزێوەکانە دوژمنى گۆڕانە  نەک حیزب وکەسایەتیەکان ، کەسایەتى مرۆڤ و پارتەسیاسیەکان لەگۆڕانکارى بەردەوامدان بۆیە ئەشێ ئەوەى ئەمرۆکارى خراپ بکات سبەینێ کارى باشبکات وەبەپێچەوانەوە ، لەسەر ئەم بنەمایە بزوتنەوەى گۆڕان لەسەر کارە دزێوەکان دێتەدەنگ ئەگەر زۆرینەیەک یاخود کەمینەیەکى ناوخۆشى بیکات  . بەڵام حیزبەدەسەڵاتدارەکانى ترى کوردستان بەتایبەتى یەکێتى و پارتى هەموو جوڵانەوەیەک دژى بەرژەوەندى تایبەتى دەسەڵاتدارە ڕاستەقینە نادیارەکانى کوردستان بەدوژمنى خۆیان دەزانن بۆیە هەمووکات لەهەوڵدابوون بۆ قۆزینەوەى هەلێک بۆ سوککردن و ڕیسواکردنى بزوتنەوەى گۆڕان ، لەسەرەتاى چوونە ناودەسەڵاتەوە یەکێتى پارتى لەهەلێک ئەگەڕان بۆ زڕاندنى ناوبانگى بزوتنەوەکە لەلاى خەڵکى تاڕادەیەک کەسانیک لەبزوتنەوەکە خەونەکانى یەکێتى پارتیان هێنایەدى بەڵام سوککردنى پەرلەمان و دەرکردنى وەزیرەکانى گۆڕان بەوشێوە نائاسایى و نایاساییە پرۆسەیەکى بەئاگاهێنەرەوە بوو بۆ بزوتنەوەکەو ڕاستکردنەوەى ئاڕاستەى خەباتى  .

بە کلیکێک لەسەر سمبولەکانی خوارەوە ، ئەم بابەتە دەگات بەهاوڕێکانت

 

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.plugin cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies